Hoe verdienen energievergelijkers geld, en zijn ze onafhankelijk?

De Consumentenbond schrijft over zijn eigen energievergelijker dat die gratis is omdat de leveranciers waarmee hij samenwerkt per overstapper een vergoeding betalen. De ACM waarschuwde op 11 september 2026 voor telefonische verkopers die zich ten onrechte voordoen als onafhankelijke energievergelijker. Hieronder staat wat de bronnen zeggen over wie betaalt, wanneer een vergelijking onafhankelijk heet, wat er over een keurmerk bekend is en wat je een vergelijker zelf kunt vragen.

Dit artikel verdiept één onderdeel van energiecontract vergelijken, waar ook staat waar je bij een vergelijking op let. Hier gaat het alleen over geld en onafhankelijkheid.

Hoe verdienen energievergelijkers geld?

De Consumentenbond legt het voor zijn eigen vergelijker zo uit: hij kan gratis zijn omdat de bond “voor iedere overstapper een vergoeding” krijgt van de energieleveranciers waarmee hij samenwerkt (pagina Energie vergelijken, door ons geraadpleegd op 14 oktober 2026). Het is een zelfbeschrijving van één partij, en geen beschrijving van de markt. Hoe andere vergelijkers verdienen, vonden wij niet bij een neutrale bron.

Dezelfde bond schrijft op zijn pagina over energieleveranciers (bijgewerkt 11 mei 2026) dat een paar leveranciers geen vergoeding willen betalen voor een overstap, of dat de vergoeding te laag is. Dan werkt de bond niet met die leverancier samen, omdat hij de vergelijker dan niet kosteloos kan aanbieden. Volgens de Consumentenbond zelf kan het dus zijn dat een leverancier of een product ontbreekt. Onze eigen lezing: een vergelijkingslijst laat de aanbieders zien waarmee de vergelijker samenwerkt, en niet noodzakelijk de hele markt.

Cijfers over de hoogte van zo’n vergoeding, over omzet van vergelijkers of over hun aantal vonden wij niet bij een neutrale bron. Die noemen we daarom niet.

Is een energievergelijker onafhankelijk als de leverancier betaalt?

De Consumentenbond noemt zichzelf onafhankelijk en schrijft dat hij dat doet zonder invloed van het bedrijfsleven of de overheid, en dat het hem niet uitmaakt bij welke leverancier je een contract afsluit. Ook dat zijn eigen uitspraken; de ACM heeft ze voor zover wij konden vinden niet getoetst.

De ACM beschrijft onafhankelijkheid in haar brief over telefonische vergelijkers van 26 augustus 2026 aan energieleveranciers als een vraag naar invloed op de uitkomst: “Wanneer de vergoeding die een vergelijker van een leverancier ontvangt invloed heeft op de uitkomst, is geen sprake van een onafhankelijke vergelijking.” Over de werkwijze van telefonische vergelijkers als geheel schrijft de ACM in dezelfde brief: “In beginsel heeft de ACM geen bezwaar tegen deze werkwijze, mits deze eerlijk en onafhankelijk wordt uitgevoerd.” Dat staat niet specifiek bij de vergoeding.

Let op het kopje waaronder die zinnen staan: de brief gaat over telefonische vergelijkers. Over online vergelijkingssites zegt hij niets. Daarom trekken wij er geen conclusie uit over websites. Onze eigen lezing van de twee uitspraken naast elkaar: de brief noemt de vergoeding niet zelf als bezwaar; het bezwaar is dat de vergoeding de uitkomst kan sturen.

In de nota van toelichting bij artikel 2.20 van het Energiebesluit staat dat aanbieders in de zoekresultaten gelijk moeten worden behandeld, en dat daarnaast “gedacht kan worden aan” het tegen vergoeding opnemen van een directe bestellink naar de website van de aanbieder, of een kleur voor het aanbod van een aanbieder die een vergoeding wil betalen. Dat is een toelichting van het ministerie en geen wettekst, en een voorbeeld, geen regel.

Wat zegt de ACM over nepvergelijkers aan de telefoon?

Op 11 september 2026 schreef de ACM dat energieleveranciers bij het verkopen van energiecontracten geen gebruik mogen maken van telefonische verkopers die zich ten onrechte voordoen als onafhankelijke energievergelijkers. Volgens de ACM blijkt uit haar onderzoek dat zulke verkopers zich vaak voordoen als onafhankelijke adviseur, en dat de vergoeding die een telefonische verkoper van een leverancier ontvangt invloed heeft op de uitkomst van de vergelijking. Die waarschuwing gaat over telefonische verkoop, niet over websites.

In haar brief schrijft de ACM dat zulke vergelijkers soms de indruk wekken dat zij als coach of adviseur op zoek gaan naar een passend aanbod. De ACM heeft vastgesteld dat medewerkers worden aangestuurd om een specifieke leverancier te adviseren, bijvoorbeeld omdat de vergelijker voor die leverancier een hogere vergoeding ontvangt. Bij misleiding kunnen consumenten volgens de ACM overeenkomsten die zij door misleiding hebben gesloten, vernietigen. Dat schrijft zij aan de leveranciers; het is geen juridisch advies aan jou.

Over telefonische werving in het algemeen meldt de Energiemonitor Klantbeleving van de ACM (gepubliceerd in november 2025): 26% van de huishoudens werd het afgelopen jaar telefonisch benaderd voor een nieuw energiecontract. Van hen voelde 45% zich onder druk gezet en 67% vond het vervelend ongevraagd te worden gebeld. De pagina noemt geen aantal ondervraagden. Dit gaat niet specifiek over nepvergelijkers. Dezelfde monitor meldt dat 55% het moeilijk vindt prijzen goed te doorgronden vanwege tijdelijke acties en welkomstkortingen.

Het advies van de ACM aan consumenten: neem zelf de tijd om het aanbod te vergelijken met je huidige contract en met het aanbod van andere aanbieders, en laat je niet onder druk zetten om snel te beslissen. ConsuWijzer schrijft: “Sluit geen energiecontract af tijdens een verkoopgesprek aan de telefoon.” Hoe je daarna een contract afsluit en wat je daarvoor nodig hebt, staat bij energiecontract afsluiten.

Is er een keurmerk voor energievergelijkers?

Een lijst met door de ACM gecertificeerde energievergelijkers vonden wij niet. De ACM schrijft in Focus op Energie 2026 (februari 2026) dat zij in 2026 een certificeringssystematiek voor prijsvergelijkers ontwikkelt; of die al is gepubliceerd, vonden wij niet.

Het wettelijke kader staat wel. De Energiewet (artikel 2.68) bepaalt dat een vergelijkingsinstrument op verzoek van de aanbieder door de ACM wordt gecertificeerd. De eisen staan in artikel 2.20 van het Energiebesluit, dat geldt sinds 1 januari 2026. Volgens de wet gebeurt certificering op verzoek van de aanbieder van het instrument. Onder meer deze eisen noemt het artikel:

• het instrument is kosteloos voor huishoudens;
• het is onafhankelijk van de leveranciers en andere marktdeelnemers;
• het vermeldt wie eigenaar is, wie het beheert en controleert en hoe het wordt bekostigd;
• het is open voor het aanbod van iedere leverancier die de relevante informatie beschikbaar maakt;
• het meldt, in voorkomend geval, vooraf duidelijk dat de gepresenteerde informatie geen volledig overzicht van de markt biedt;
• de vergelijking omvat in ieder geval leveringsprijzen, kosten van teruglevering en de vergoeding voor teruggeleverde elektriciteit.

Voor certificering van een vergelijkingsinstrument geldt volgens de Invoeringsregeling Energiewet een retributie van € 16.000 (Staatscourant 2025, 43782). Dat is een tarief in de regeling, geen kostenpost die wij bij een bepaalde vergelijker kunnen aanwijzen.

Welke vragen stel je een vergelijker?

ConsuWijzer geeft geen advies over welke vergelijkingssite het beste is. Wel raadt ze aan bij het invullen van een vergelijkingssite te vragen: hoe komt de vergelijking tot stand, hoe volledig is de vergelijking en krijg ik als eerste betaalde aanbiedingen te zien? ConsuWijzer schrijft ook dat de aanbiedingen per prijsvergelijker verschillen en raadt aan meer dan één prijsvergelijker te bekijken.

Onze eigen lezing: de eisen uit artikel 2.20 geven ook zonder certificaat een lijst met punten die een vergelijker kan vermelden. Staat er wie de eigenaar is en hoe de site wordt bekostigd? Zegt de site dat het geen volledig marktoverzicht is? Is te zien welke leveranciers meedoen? De ACM schrijft in haar brief over telefonische vergelijkers dat het niet volstaat te vermelden dat leveranciers “waaronder” bepaalde partijen worden vergeleken; de consument moet ondubbelzinnig kunnen vaststellen welke leveranciers deel uitmaken van de vergelijking.

ConsuWijzer vraagt bij kortingen ook: “Wanneer krijgt u deze?” en wijst erop dat sommige kortingen niet in euro’s maar in centen zijn. Wat dat voor het verschil tussen contractvormen betekent, staat bij vast, variabel of dynamisch.

Wat is een wederverkoper?

Een wederverkoper heeft volgens ConsuWijzer geen vergunning om energie te leveren, maar werkt samen met een energieleverancier die dat wel heeft. Je contract heb je met die leverancier. ConsuWijzer schrijft: “Geef niet zomaar volmacht aan een wederverkoper.” Een volmacht kun je altijd intrekken.

Veelgestelde vragen

Waarom kost een energievergelijker mij niets?

De Consumentenbond schrijft over zijn eigen vergelijker dat die gratis is omdat hij voor iedere overstapper een vergoeding krijgt van de energieleveranciers waarmee hij samenwerkt. Dat is een zelfbeschrijving; hoe andere vergelijkers verdienen, vonden wij niet bij een neutrale bron.

Kan een vergelijker onafhankelijk zijn en toch betaald worden?

De ACM schrijft in haar brief over telefonische vergelijkers van 26 augustus 2026 dat geen sprake is van een onafhankelijke vergelijking wanneer de vergoeding de uitkomst beïnvloedt. Over de werkwijze van telefonische vergelijkers schrijft de ACM dat zij in beginsel geen bezwaar heeft, mits die eerlijk en onafhankelijk wordt uitgevoerd.

Wat is een nepvergelijker?

De ACM waarschuwde op 11 september 2026 voor telefonische verkopers die zich ten onrechte voordoen als onafhankelijke energievergelijker. Volgens de ACM bleek uit haar onderzoek dat de vergoeding van de verkoper de uitkomst van de vergelijking beïnvloedt. Dat gaat over telefonische verkoop, niet over websites.

Is er een keurmerk voor energievergelijkers?

Een lijst met door de ACM gecertificeerde energievergelijkers vonden wij niet. De ACM schrijft in Focus op Energie 2026 (februari 2026) dat zij in 2026 een certificeringssystematiek voor prijsvergelijkers ontwikkelt. Certificering gebeurt op verzoek van de aanbieder.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Lees verder: Wat is een normale stroomprijs per kWh in oktober 2026?.

Lees ook

ContractenWat is een normale stroomprijs per kWh in oktober 2026?

ContractenEnergiecontract vergelijken: waar let je op?