Wat is het beste moment voor een vast energiecontract?

Een beste moment voor een vast energiecontract vonden wij in geen enkele neutrale bron, en een beste maand ook niet. Wel kun je vooraf weten wanneer je eigen contract aan de beurt is en wat de ACM elke maand meet. Wij geven geen advies en geen prognose.

Wat is het beste moment om een vast energiecontract af te sluiten?

Een regel die dat moment aanwijst, vonden wij niet. De ACM schreef op 5 maart 2026 dat vanwege de onzekere internationale ontwikkelingen niet te voorspellen is hoe de markt zich de komende dagen en maanden ontwikkelt, en dat het beste contract voor een huishouden afhangt van de persoonlijke omstandigheden en voorkeuren. De Consumentenbond schrijft dat niemand weet hoe hoog de tarieven over een half jaar zijn (pagina zonder datum).

Bij een vast contract staan de tarieven voor een afgesproken periode vast; dat biedt volgens de ACM (11 september 2026) zekerheid over het tarief, maar je profiteert in die periode niet van eventuele prijsdalingen op de markt. De Consumentenbond (bijgewerkt op 4 mei 2026) schrijft dat het kan lonen om pas over te stappen op een vast contract als de tarieven daarvan laag zijn. Er staat geen getal bij. Of een vast contract past, staat bij is een vast energiecontract verstandig.

Is er een beste maand om een energiecontract af te sluiten?

Ook een beste maand vonden wij niet: in de Energiemonitors van de ACM, op ConsuWijzer en bij de Consumentenbond staat er geen. ConsuWijzer (pagina gewijzigd 28 juli 2026) schrijft in een tip over vergelijkingssites dat aanbiedingen daar meestal van dag tot dag verschillen.

De ACM noemt september wel traditioneel een goede maand om te controleren of je energiecontract nog past (11 september 2026). Dat gaat over controleren, niet over vastleggen.

Wat laten de maandelijkse ACM-metingen van vaste tarieven zien?

De ACM meet elke maand wat nieuwe vaste contracten kosten: aangeboden tarieven, geen lopende contracten, steeds de verandering over de afgelopen maand.

Voor een modelhuishouden van 800 m³ gas en 2.550 kWh betekende een jaarcontract afgesloten in april 2026 volgens de ACM bijna € 400 per jaar meer dan een maand eerder (gas en elektriciteit samen).

Onze eigen lezing: de maandveranderingen lagen aan beide kanten van nul. De ACM licht het verschil tussen de edities van 16 juli en 13 augustus niet toe. Wij trekken er geen regel uit: zes edities zijn geen meerjarige meting, en een seizoensregel vonden wij nergens.

Waarom wisselt de richting van nieuwe vaste tarieven snel?

De ACM schreef op 13 februari 2025 dat voor vaste contracten vaak korter van tevoren wordt ingekocht, waardoor ontwikkelingen op de groothandelsmarkt snel terug te zien zijn bij nieuwe vaste contracten. Bij variabele contracten wordt volgens dezelfde editie vaak langer van tevoren ingekocht, maar voor een kortere leveringsperiode, zoals een kwartaal. Op 8 april 2026 schreef de ACM dat prijsstijgingen langzamer doorwerken naar variabele contracten. Meer daarover staat bij hoe snel energieleveranciers tarieven aanpassen.

Wat laat het CBS-gemiddelde zien, en wat niet?

Het CBS meldt het gemiddelde gastarief van alle nieuwe en bestaande contracten, vast en variabel samen, exclusief btw en belasting. Dat steeg tot € 0,5451 per m³ in april 2025, daalde tot € 0,4967 in december 2025 en € 0,4662 in april 2026, en steeg vanaf mei 2026 elke maand tot € 0,5470 in september 2026 (voorlopig). Onze eigen rekensom: 0,5470 gedeeld door 0,4662 is 17,3% hoger.

Dit gemiddelde laat zien wat huishoudens gemiddeld betaalden, niet wat een nieuw contract kost. Onze eigen lezing: het ACM-aanbod voor een jaarcontract gas steeg van maart naar april 2026 met 27%, het CBS-gemiddelde van april naar mei 2026 met 2,5% (0,4662 naar 0,4779). Dat zijn twee verschillende maatstaven; het CBS-gemiddelde bevat ook bestaande contracten.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is, en een seintje ruim voordat je contract afloopt. Een moment om vast te leggen geven wij niet. Zo werkt het.

Wanneer begin je te kijken ten opzichte van de einddatum van je contract?

Dat is wel te weten: de einddatum staat in je contract. De Consumentenbond adviseert vanaf 2 maanden voor het einde te kijken naar een nieuw contract. Bij sommige leveranciers kun je al een half jaar vooraf overstappen; de Consumentenbond noemt het de vraag of dat verstandig is. Stap je te vroeg over, dan riskeer je volgens de Consumentenbond een opzegboete en loop je een eventuele loyaliteitsbonus mis.

Loopt het contract af en doe je niets, dan verandert je vaste tarief volgens ConsuWijzer (pagina gewijzigd 22 juli 2026) in een variabel tarief; je leverancier laat de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten.

Welke vaste data kun je van tevoren weten?

• Wijzigingsmomenten van variabele tarieven. In het modelcontract mogen ze vier keer per jaar wijzigen: op 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober (Consumentenbond, bijgewerkt op 29 april 2026). Voor andere variabele contracten staat het moment in je voorwaarden. De ACM schreef op 11 juni 2026 dat leveranciers variabele tarieven traditioneel vaak twee keer per jaar aanpassen, op 1 januari en 1 juli; het vorige modelcontract van 2016 kon twee keer per jaar wijzigen, het nieuwe vier keer (ACM-besluit, 12 december 2025). Een wijziging moet je leverancier minimaal 1 maand van tevoren laten weten (ConsuWijzer).
• 1 januari 2027. De salderingsregeling eindigt per 1 januari 2027 (ACM-brief, 3 augustus 2026).
• ETS-2 en bijmengverplichting. ETS-2 gaat volgens de ACM per 1 januari 2028 gelden. De ACM schat in dat de bijmengverplichting groen gas per 1 januari 2027 ingaat; de Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 6 oktober 2026 aan, de Eerste Kamer heeft (stand 13 oktober 2026) nog niet gestemd.

Het vaste tarief per kWh of m³ verandert volgens ConsuWijzer niet tijdens de looptijd, maar belastingen en netbeheerkosten kunnen wel veranderen. Een prijswijzigingsbeding voor ETS-2 en de bijmengverplichting in vaste gascontracten vindt de ACM niet redelijk; zij verzoekt leveranciers het te schrappen of niet meer te gebruiken.

Veelgestelde vragen

Wat is de beste maand om een energiecontract af te sluiten?

Een beste maand vonden wij in geen enkele neutrale bron. ConsuWijzer schrijft dat aanbiedingen op vergelijkingssites meestal van dag tot dag verschillen.

Is september een goed moment om een vast energiecontract af te sluiten?

De ACM noemt september traditioneel een goede maand om te controleren of je energiecontract nog bij je past, niet om vast te leggen.

Wanneer moet ik naar een nieuw contract kijken als mijn vaste contract afloopt?

De Consumentenbond adviseert vanaf 2 maanden voor het einde van je contract te kijken. Je leverancier laat de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten (ConsuWijzer).

Wat gebeurt er als ik niets doe na afloop van mijn vaste contract?

Volgens ConsuWijzer verandert je vaste tarief in een variabel tarief. Volgens de Consumentenbond kun je dan maandelijks opzeggen.

Kan ik de prijs van een vast energiecontract voorspellen?

Volgens de ACM (5 maart 2026) was niet te voorspellen hoe de markt zich de komende dagen en maanden ontwikkelt. Haar maandelijkse metingen laten zien wat er in de afgelopen maand gebeurde.

Dit artikel hoort bij ons overzicht Vast, variabel of dynamisch contract: welke past bij jou?. Lees verder: Voor- en nadelen van een dynamisch energiecontract: de afweging per punt.

Lees ook

ContractenVoor- en nadelen van een dynamisch energiecontract: de afweging per punt

Contracten1 jaar of 3 jaar vast energiecontract: waar let je op?