Waarom salderen afschaffen? De redenen uit de stukken

Waarom salderen afschaffen? De regering noemt in de toelichting bij de wet drie redenen: het elektriciteitsnet, de kosten voor de schatkist en het gebruik van eigen stroom. Hieronder staat per reden wie het schrijft en waar je het zelf kunt nalezen.

Waarom salderen afschaffen: wat staat er in de toelichting bij de wet?

De wet is Staatsblad 2025, 17, ondertekend op 18 december 2024 en uitgegeven op 29 januari 2025. Artikel V bepaalt: "Deze wet treedt in werking met ingang van 1 januari 2027." De memorie van toelichting is van 23 september 2024 en is geschreven door de Minister van Klimaat en Groene Groei, mede namens de Staatssecretaris Fiscaliteit. Over de aanleiding schrijft de regering dat in het Hoofdlijnenakkoord is afgesproken dat de salderingsregeling per 1 januari 2027 wordt beëindigd. Ook noemt zij een aangenomen motie van het Kamerlid Bontenbal.

In de nota van 6 december 2024 aan de Eerste Kamer noemt de regering twee redenen: een eerste reden is overbelasting van het net, een tweede de rijksfinanciën. De volledige tijdlijn en de vraag of de salderingsregeling verlengd wordt, staan in een apart artikel.

Waarom is het elektriciteitsnet een reden?

De regering schrijft dat de salderingsregeling de prikkel wegneemt om stroom zelf te gebruiken en daarmee bijdraagt "aan het ontstaan van netcongestie op het laagspanningsnet". Dat is haar redenering. Wat netcongestie is, lees je apart.

De memorie van toelichting verwijst naar de Actieagenda netcongestie laagspanningsnetten van januari 2024 (voetnoot 12) en schrijft dat dit in 2030 kan resulteren in circa 750.000 huishoudens met overbelasting en nog eens 350.000 met onderspanning. De Actieagenda zelf (januari 2024) koppelt die problemen aan de verduurzaming van bedrijven en huishoudens in het algemeen, niet aan salderen alleen, en schreef dat zonder actie tot 2030 anderhalf miljoen kleinverbruikers ermee te maken krijgen.

En het gebruik van eigen stroom?

Volgens de memorie van toelichting wordt nu gemiddeld 30 procent van de zelf opgewekte stroom direct zelf verbruikt. Stroom die je direct zelf gebruikt, gaat niet het net op. De regering schrijft dat de redelijke vergoeding "over het algemeen lager ligt dan het variabele leveringstarief", zodat het loont om meer zelfopgewekte stroom direct te verbruiken.

Wat kost salderen de schatkist volgens de regering?

Volgens de regering zou behoud van de regeling een belastingderving geven van 574 miljoen euro in 2027, oplopend tot structureel 665 miljoen euro per jaar vanaf 2032 (prijzen 2024). Dat is een raming van de regering uit de nota van 6 december 2024; wij konden haar niet narekenen.

De regering voegt toe dat ook mensen zonder zonnepanelen meebetalen, enerzijds via de energierekening, anderzijds via de belastingen. Dat "meebetalen" is de formulering van de regering; de ACM schatte in maart 2024 dat de kosten voor een leverancier van een gemiddelde klant met zonnepanelen in 2023 op jaarbasis enkele honderden euro’s hoger waren dan van een vergelijkbare klant zonder zonnepanelen, en noemt dat een globale momentopname.

Waarom zegt het kabinet dat salderen niet eerlijk is?

Op haar pagina over de salderingsregeling (laatst gewijzigd op 11 augustus 2026) noemt de Rijksoverheid vier redenen. Salderen kost geld: volgens de Rijksoverheid vindt het kabinet het niet eerlijk dat energiebedrijven de kosten ook doorberekenden aan mensen zonder zonnepanelen, "omdat niet iedereen zonnepanelen kan kopen". Verder krijgt de overheid minder belastinginkomsten, wil het kabinet huishoudens stimuleren zelf opgewekte stroom te gebruiken in plaats van terug te leveren, en worden zonnepanelen goedkoper en efficiënter. De memorie van toelichting spreekt van "een efficiënter en eerlijker gebruik van het energiesysteem". Het woord eerlijk komt van het kabinet en de memorie van toelichting, en ook VVD-leden gebruikten het; wij nemen er geen standpunt over in.

Wat zeiden Kamerleden en andere partijen ertegen?

In het verslag van de Tweede Kamercommissie voor Financiën van 3 oktober 2024 schreven leden van GroenLinks-PvdA dat zij de onderbouwing summier vonden. SGP-leden schreven dat in één keer afschaffen niet bijdraagt aan aantrekkelijke investeringen, ook voor lage en middeninkomens. D66-leden vroegen waarom in één keer beter is dan een geleidelijke afbouw van 2025 tot 2031.

Andere leden schreven iets anders. VVD-leden noemden het een eerlijker en efficiënter systeem. ChristenUnie-leden zagen een groeiende onrechtvaardigheid tussen wel en geen zonnepanelen, en onderkenden ook de waarde van de regeling.

In het verslag van de Eerste Kamer van 5 december 2024 schreven fractieleden van BBB, GroenLinks-PvdA en SP dat over het deel van de saldering dat consumenten en energiebedrijven betreft geen enkel mondeling debat met de Tweede Kamer is geweest. Dat is hun stelling.

In een bijlage geeft de regering reacties van negen organisaties weer. Zij schrijft dat meerdere partijen het belang van meer eigen verbruik erkennen, dat volgens enkele partijen het wetsvoorstel te weinig kaders biedt voor de hoogte van de redelijke vergoeding, dat enkele partijen aangeven dat investeren in zonnepanelen in de huursector niet meer uit kan en dat één partij zich zorgen maakt over de investeringsbereidheid onder woningeigenaren.

Het Adviescollege toetsing regeldruk gaf als eindoordeel "dictum 4: Niet indienen". De regering schrijft dat zij drie adviezen van het college overnam (de doelen toelichten, het effect op de terugverdientijd en alternatieven) en de publieke internetconsultatie niet, omdat daarvoor te weinig tijd was.

Waarom niet geleidelijk afbouwen, zoals eerder voorgesteld?

Het eerdere voorstel (35.594) voor geleidelijke afbouw nam de Tweede Kamer op 7 februari 2023 aan. De Eerste Kamer verwierp het op 13 februari 2024. In de nota van 6 december 2024 schrijft de regering dat het afbouwpad uit dat voorstel met de implementatietijd niet meer haalbaar is en dat uitstel meer netbelasting en meer belastingderving betekent.

Wat betekent dit voor jouw zonnepanelen?

Wij geven geen advies of prognose. Dit schrijven de bronnen over de terugverdientijd. De Rijksoverheid schrijft dat zonnepanelen gemiddeld 25 jaar meegaan en zich ruim binnen die tijd terugverdienen, en dat de terugverdientijd na 2027 langer kan zijn. De regering noemt twee onderzoeken, met hun opdrachtgever:

Wat er vanaf 1 januari 2027 verandert voor je vergoeding, staat op de pagina over de salderingsregeling.

Veelgestelde vragen

Wie heeft besloten dat salderen stopt, en wanneer?

De Tweede Kamer nam de wet op 14 november 2024 aan, de Eerste Kamer op 17 december 2024. De wet staat in Staatsblad 2025, 17 en treedt in werking op 1 januari 2027.

Wat is de belangrijkste reden volgens de regering?

De regering noemt in de toelichting drie redenen zonder rangorde: het elektriciteitsnet, de belastingderving en het gebruik van eigen stroom. In de nota van 6 december 2024 noemt zij een eerste reden (overbelasting van het net) en een tweede reden (de rijksfinanciën).

Is er een alternatief voorgesteld?

Ja. Een eerder wetsvoorstel (35.594) wilde de regeling geleidelijk afbouwen; de Eerste Kamer verwierp dat op 13 februari 2024. De memorie van toelichting vergelijkt in een bijlage ook andere beleidsalternatieven, zoals afbouw tot 2030, een belastingkorting per kWh en een investeringssubsidie.

Klopt het dat mensen zonder zonnepanelen meebetalen?

Dat is de redenering van de regering: zij schrijft dat klanten zonder zonnepanelen meebetaalden via de energierekening en via de belastingen. Wat de ACM daarover schatte, staat in de tekst hierboven.

Komt de regeling terug?

In het dossier van wetsvoorstel 36.611 bij de Eerste Kamer is het jongste stuk van 3 juni 2025 en daarin vonden wij geen wetsvoorstel dat de einddatum wijzigt. In de open data van de Tweede Kamer vonden wij op 15 oktober 2026 ook geen wetsvoorstel daarover. Een motie om het einde niet door te zetten (Groep Markuszower, 3 juni 2026) is verworpen. Wel nam de Tweede Kamer een motie van het lid Klos c.s. aan die de regering verzoekt een brede verkenning te doen naar maatregelen die investeren in zonnepanelen aantrekkelijk houden (besluit geregistreerd 9 juni 2026). Een motie is een verzoek en verandert de wet niet.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Lees verder: Salderen per jaar of per maand: welke periode telt?.

Lees ook

SalderenSalderen per jaar of per maand: welke periode telt?

SalderenSalderen stopt op 1 januari 2027: wat verandert er?