Energieprijs beurs: wat zit er in je energiecontract?

Energieprijs beurs: in de energieprijs die je betaalt zit meer dan de beursprijs. Hieronder staat hoe die beursprijs doorwerkt in een vast, variabel en dynamisch energiecontract en wat er daarnaast op je rekening staat, volgens de ACM, het CBS en de Rijksoverheid.

Wat is de energieprijs op de beurs?

Leveranciers kopen gas en stroom in op de groothandelsmarkt. De ACM schrijft dat het (inter)nationale aanbod van en de vraag naar energie de prijzen op die markt bepalen (onderzoek bij de drie grootste leveranciers, 2023). Bij dynamische contracten gaat het om de day-ahead-markt, waar de prijs voor de volgende dag wordt bepaald.

Stroom wordt op de groothandelsmarkt sinds oktober 2025 per kwartier verhandeld. Sommige dynamische leveranciers rekenen per kwartier, andere per uur (ACM, 19 september 2025). Gas wordt niet per uur of kwartier verhandeld; bij dynamische contracten geldt de dagprijs (ACM, zelfde bericht).

Hoe werkt de beursprijs door in een dynamisch contract?

Een dynamisch energiecontract volgt de day-ahead-prijs. De ACM schreef in 2021 dat de tarieven direct gekoppeld zijn aan de prijzen op die markt, waardoor ze een dag van tevoren bekend zijn. Klanten met een dynamisch contract kunnen die prijzen volgens de ACM elke dag rond 16.00 uur zien (19 september 2025).

Je betaalt alleen niet precies de beursprijs. Volgens de Consumentenbond (bijgewerkt 24 april 2026) betaal je bij dynamisch geen risico-opslag, maar wel een inkoopvergoeding van een aantal cent per kWh of m3 gas. Milieu Centraal (gewijzigd 21 augustus 2026) noemt vaak 1 à 2 cent, vermeld in je contract. Bij vast en variabel zit die vergoeding volgens Milieu Centraal al in de prijs verwerkt.

Het CBS meldt voor 2026 een gemiddeld dynamisch leveringstarief van 12,15 cent per kWh (april) tot 20,57 cent (september, voorlopig), inclusief btw. Dat is een ongewogen gemiddelde van alle day-ahead-prijzen met een gewogen gemiddelde inkoopvergoeding; de werkelijke vergoeding verschilt per leverancier. Wat jij betaalt, hangt af van wanneer je stroom gebruikt.

Waarom volgt een vast of variabel contract de beurs niet meteen?

Bij een vast of variabel contract koopt de leverancier vooraf in, volgens de ACM minimaal een maand en vaak langer van tevoren (onderzoek bij de drie grootste leveranciers, 2023). Onze eigen lezing: een daling of stijging op de groothandelsmarkt komt daardoor pas na een tijd in je tarief terug. Hoe snel dat gaat, staat in ons artikel over hoe snel leveranciers hun tarieven aanpassen.

Bij een vast tarief zit volgens de ACM bovenop de inkoopprijs een risico-opslag. De ACM schreef in 2023 dat die opslagen te vergelijken zijn met een verzekeringspremie, en dat ze bij de drie grootste leveranciers rond de 10% van de kale leveringsprijs uitmaakten. Een recenter cijfer hebben we niet gevonden.

Over de snelheid van doorgeven: de ACM vond bij zes onderzochte leveranciers geen bewijs dat kostenstijgingen sneller werden doorgegeven dan kostendalingen (2021 tot en met juni 2023). Dat onderzoek zegt niets over 2025 of 2026.

Wat zit er in de energieprijs naast de beurs?

Naast de variabele leveringskosten staan op je rekening vaste leveringskosten, netbeheerkosten en energiebelasting, en 21% btw over het geheel (Rijksoverheid, 7 augustus 2026). Vaste leveringskosten, netbeheerkosten en energiebelasting zijn bedragen die niet per uur met de beurs meebewegen. De btw komt over de hele rekening heen, dus ook over het deel dat met de leveringsprijs meebeweegt (Rijksoverheid, 7 augustus 2026).

Het CBS rekende voor januari 2026 een gemiddeld huishouden (1.747 kWh en 928 m3) 1.993 euro per jaar, inclusief btw:

De kolom ‘Samen’ is onze eigen optelling van de bedragen in CBS-tabel 2.3; het CBS wijst erop dat bedragen door afronding niet precies optellen. Onze eigen rekensom: de levering is met 1.009 van de 1.993 euro iets meer dan de helft. Daarin zit meer dan de beurs: ook de inkoopkosten van de leverancier, opslagen en vastrecht. Hoeveel van die 1.009 euro beurs is, vonden we bij geen neutrale bron; de laatste ACM-verdeling die we vonden is van 2022 en begin 2023.

De energiebelasting per kWh en m3 is in 2026 bij wet vastgesteld op 9,161 cent per kWh stroom en 60,066 cent per m3 gas, exclusief btw (Wet belastingen op milieugrondslag, art. 59). Dat is 11,1 cent en 73 cent inclusief 21% btw (Rijksoverheid). De tarieven voor 2027 staan als voorstel in het Belastingplan 2027 en zijn nog niet vastgesteld. De Opslag Duurzame Energie is sinds 1 januari 2023 opgenomen in de energiebelasting (CBS, 26 februari 2026); ConsuWijzer noemt hem op één pagina nog apart.

Over de netbeheerkosten schrijft ConsuWijzer dat het vaste bedragen zijn, los van je verbruik, en dat de ACM elk jaar bepaalt hoe hoog ze mogen zijn. Ze verschillen per netbeheerder.

Welk deel van je energierekening staat vast?

Je leverancier bepaalt zelf de hoogte van de leveringskosten, ook van de vaste leveringskosten (ConsuWijzer, 22 juli 2026). Het CBS noemt die vaste leveringskosten ook wel vastrecht en rekent ze bij de levering; ConsuWijzer gebruikt het woord vastrecht voor een vast maandbedrag van de netbeheerder (ConsuWijzer, 24 augustus 2026). Het CBS meldt voor september 2026 (voorlopig, inclusief btw) vaste leveringskosten van 115,23 euro per jaar voor stroom en 93,05 euro voor gas bij vast en variabel, en 98,21 euro voor stroom bij dynamisch. Dat zijn gewogen gemiddelden; wat je zelf betaalt staat in je contract.

Een vast contract betekent niet dat elk onderdeel van je rekening vaststaat. De ACM schreef op 6 augustus 2026 dat een leverancier de prijs in een vast contract alleen in uitzonderlijke gevallen mag aanpassen; vooralsnog ziet ze alleen ruimte bij wijzigingen van netbeheerkosten, energiebelasting en btw. Onze eigen lezing: die onderdelen kunnen dus wel doorwerken in een vast contract.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Waar zie je de beursprijs zelf?

De prijzen van de day-ahead-markt staan op het ENTSO-E Transparency Platform. Volgens de Europese transparantieverordening (art. 12 lid 1 onder d, zoals ENTSO-E haar aanhaalt) moet de day-ahead-prijs uiterlijk een uur na gate closure gepubliceerd zijn. ENTSO-E leest gate closure van de day-ahead-markt als het moment waarop het rekenalgoritme zijn uitkomst geeft (Detailed Data Descriptions v3r4, 15 december 2023). Een eigen klokuur noemen we niet; 16.00 uur is wat de ACM zegt dat klanten met een dynamisch contract zien.

Welk deel van je tarief volgend jaar meebeweegt, hangt af van je contract. Een neutrale bron die de beursprijs of je tarief voorspelt hebben we niet gevonden.

Veelgestelde vragen

Wat is de day-ahead-prijs?

Dat is de groothandelsprijs voor stroom van de volgende dag. Klanten met een dynamisch contract zien die prijzen volgens de ACM (19 september 2025) elke dag rond 16.00 uur. Sinds oktober 2025 wordt stroom op de day-ahead-markt per kwartier verhandeld. Voor gas geldt bij dynamische contracten de dagprijs.

Betaal ik bij een dynamisch contract precies de beursprijs?

Nee. Bovenop de day-ahead-prijs komt een inkoopvergoeding van de leverancier: volgens de Consumentenbond een aantal cent per kWh of m3 gas, volgens Milieu Centraal vaak 1 à 2 cent. Daarnaast betaal je vaste leveringskosten, netbeheerkosten, energiebelasting en 21% btw.

Hoe lang van tevoren koopt mijn leverancier in bij een vast of variabel contract?

Volgens de ACM minimaal een maand en vaak langer van tevoren. Dat komt uit onderzoek bij de drie grootste leveranciers uit 2023.

Wat staat er naast de beurs op mijn rekening?

Vaste leveringskosten, netbeheerkosten, energiebelasting en 21% btw over de hele rekening, volgens de Rijksoverheid en ConsuWijzer. Daar staat een vermindering van de energiebelasting tegenover.

Kan de beurs zeggen of mijn tarief gaat dalen?

Een neutrale bron die de beursprijs of je tarief voorspelt hebben we niet gevonden. Welk deel van je tarief meebeweegt, hangt af van je contract.

Dit artikel hoort bij ons overzicht Vast, variabel of dynamisch contract: welke past bij jou?. Lees verder: Energieprijs daalt: wat gebeurt er met je contract?.

Lees ook

ContractenEnergieprijs daalt: wat gebeurt er met je contract?

ContractenWat is een dynamisch energiecontract? Zo werkt het