Gas vastrecht: wat is het en wat kost het per jaar?

Gas vastrecht is een vast bedrag op je energierekening dat niet afhangt van hoeveel gas je gebruikt. Bronnen gebruiken het woord voor verschillende vaste kosten: een bedrag van de netbeheerder en de vaste leveringskosten van je leverancier. Hieronder staan de bedragen van de ACM en het CBS, met bij elk bedrag de partij en of de btw erin zit.

Wat is gas vastrecht?

ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM, noemt het vastrecht een vast, maandelijks bedrag voor de andere kosten van de netbeheerder, bijvoorbeeld administratiekosten. Het is een van de vier netbeheerkosten, naast capaciteitstarief, aansluittarief en meettarief. Je betaalt ze aan je leverancier, die ze doorbetaalt aan de netbeheerder (ConsuWijzer, 24 augustus 2026). Je kunt je netbeheerder niet kiezen en de ACM bepaalt elk jaar hoe hoog de netbeheerkosten mogen zijn.

De vaste kosten van je leverancier heten bij ConsuWijzer vaste leveringskosten. Die hangen niet van je verbruik af en verschillen per leverancier. De leverancier bepaalt de hoogte zelf en de ACM controleert de tarieven (ConsuWijzer, 22 juli 2026). Het CBS noemt deze post ook vastrecht. Kijk op je rekening bij welke partij een vast bedrag staat.

Hoeveel kost gas vastrecht per jaar?

Dat hangt af van de post. Hieronder staan beide bedragen apart, met partij en btw. Ze komen uit verschillende bronnen: tel ze niet zonder meer op.

Bij vijf van de zes regionale netbeheerders is het maximum € 18, bij Liander € 17,99 (tariefblad: 17,9945). In 2025 waren de bedragen gelijk (ACM, Netbeheerkosten en tariefblad Liander gas 2026). Het zijn maxima voor aansluitingen tot 40 m³ per uur. De ACM noemt voor het vastrecht één tarief, zonder verbruiksklassen.

Per maand, onze eigen rekensom: voor de netbeheerder € 1,50 exclusief btw (18 / 12) en € 1,82 inclusief (21,78 / 12), voor de leverancier € 7,75 inclusief btw (93,05 / 12). Het CBS-bedrag is een gewogen gemiddelde van vaste en variabele contracten. De werkelijke hoogte hangt af van het type contract, de duur en de leverancier (CBS StatLine 85592NED). Wat jij betaalt, staat in je contract.

Waarom noemen bronnen vastrecht verschillend?

Bronnen gebruiken het woord op twee manieren. Dit zegt elke bron zelf:

• ConsuWijzer (ACM). Vastrecht is een bedrag van de netbeheerder; de vaste kosten van de leverancier heten vaste leveringskosten.
• CBS. De vaste kosten voor de levering zijn “ook wel vastrecht genoemd”. Transport (netbeheerder) is een aparte reeks.
• ACM-monitor (11 mei 2026). Het vastrecht is een van de tarieven die de leverancier zelf bepaalt (ACM, uitleg Monitor Consumentenmarkt Energie).
• Milieu Centraal (gewijzigd 21 augustus 2026). De vaste kosten aan je energiebedrijf heten “vastrecht of vaste leveringskosten”. Op je rekening kan ook “vastrecht net” staan, dat valt onder de netbeheerkosten (Milieu Centraal, Energierekening uitgelegd).
• Rijksoverheid (7 augustus 2026). Noemt vaste leveringskosten en nettarieven, en gebruikt het woord vastrecht niet (Rijksoverheid, opbouw energierekening).

Wat betaal je nog meer vast voor je gasaansluiting?

Het capaciteitstarief voor gas hangt af van je aansluiting en je standaardjaarverbruik; onder 500 m³ geldt volgens ConsuWijzer het laagste tarief, boven 4.000 m³ het hoogste. Die klassen horen bij het capaciteitstarief, niet bij het vastrecht. Alle netbeheerkosten samen, volgens Milieu Centraal: gemiddeld € 269 per jaar voor gas, inclusief btw. Het CBS rekent voor 2026 met gemiddeld € 268,37 per jaar inclusief btw aan transporttarief gas. Het CBS splitst dat niet uit. Onze eigen lezing: daarin zit het vastrecht van de netbeheerder samen met de andere posten. Hoe vaste kosten, belasting en levering samen de prijs bepalen, staat bij de gasprijs per m3.

Milieu Centraal rekent in een voorbeeld met een warmtepomp € 360 per jaar “vastrecht gasaansluiting” die vervalt, omdat Milieu Centraal ervan uitgaat dat je elektrisch kookt en de gasaansluiting weg kan (Milieu Centraal, gewijzigd 14 oktober 2026). Wat erin zit, noemt Milieu Centraal niet. Onze eigen lezing: de vaste gaskosten van leverancier en netbeheerder samen. Onze eigen optelling van twee CBS-reeksen van januari 2026 (268,37 + 92,32 = 360,69 euro, inclusief btw) komt in de buurt, maar Milieu Centraal rekent met langetermijnprijzen. Zie het als plausibiliteitscontrole, niet als bewijs.

Verandert het vastrecht van gas in 2027?

Dat is nog niet besloten. De ACM publiceerde op 7 oktober 2026 de tariefvoorstellen van de netbeheerders en neemt in november 2026 een besluit (ACM, tariefvoorstellen 2027). In de tariefbladen blijft het vastrecht voor gas gelijk (verwachte mutatie 0) en stijgt het capaciteitstarief bij alle zes. Dat is onze lezing van de bladen: de ACM-nieuwsberichten noemen het vastrecht niet, en de bladen geven zelf aan dat ze niet definitief zijn. De ACM verwacht in een eerste prognose van 14 september 2026 ongeveer 52 euro per jaar meer voor gastransport voor een gemiddeld huishouden, zonder te zeggen of dat inclusief of exclusief btw is (ACM, 14 september 2026). Meer staat bij de netbeheerkosten 2027. Voor de vaste leveringskosten van leveranciers in 2027 vonden wij geen bron.

Betaal je vastrecht ook als je weinig gas gebruikt?

De vaste leveringskosten hangen niet van je verbruik af. ConsuWijzer schrijft dat een hoog vast bedrag met lage prijzen voor het verbruik voordelig kan zijn bij veel verbruik en ongunstig bij weinig verbruik (ConsuWijzer, 28 juli 2026).

Bij een vast contract verandert het tarief per m³ niet; belastingen en netbeheerkosten kunnen tijdens de looptijd wel veranderen (ConsuWijzer). Of de vaste leveringskosten van je leverancier gelijk blijven, staat niet in de bronnen die wij lazen: kijk in je contract. De drie contracttypen staan naast elkaar bij vast variabel of dynamisch.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Wat weten we niet?

• Wat leveranciers rekenen: wij vonden geen neutrale bron per leverancier, alleen het gewogen gemiddelde van het CBS.
• Of de vaste leveringskosten in een vast contract gelijk blijven tijdens de looptijd.
• Hoe het CBS-transporttarief is opgebouwd en hoe het capaciteitstarief uitkomt als bedrag voor een woning: die uitsplitsing geven CBS en ACM niet.
• Waaruit de € 360 van Milieu Centraal precies bestaat.
• Het ACM-besluit voor 2027, dat in november 2026 volgt.

Veelgestelde vragen

Wat is het vastrecht voor gas per maand?

Dat hangt af van de post. Het vastrecht van de netbeheerder is maximaal 18 euro per jaar exclusief btw (ACM, 2026): onze rekensom is 1,50 euro per maand exclusief en 1,82 euro inclusief btw. De vaste leveringskosten van de leverancier waren volgens het CBS in september 2026 gemiddeld 93,05 euro per jaar inclusief btw (voorlopig): onze rekensom is 7,75 euro per maand.

Wat is het verschil tussen vastrecht en vaste leveringskosten?

Bronnen gebruiken het woord vastrecht op twee manieren. ConsuWijzer noemt vastrecht een bedrag van de netbeheerder en de vaste kosten van de leverancier vaste leveringskosten. Het CBS, de ACM-monitor en Milieu Centraal noemen de vaste kosten van de leverancier ook vastrecht.

Betaal ik vastrecht als ik weinig gas gebruik?

De vaste leveringskosten hangen niet van je verbruik af (ConsuWijzer). Voor het vastrecht van de netbeheerder noemt de ACM één tarief, zonder verbruiksklassen.

Is het vastrecht voor gas hoger in 2027?

Dat is nog niet besloten. In de tariefvoorstellen voor 2027 blijft het vastrecht gelijk (onze lezing van de tariefbladen). De ACM neemt in november 2026 een besluit.

Lees verder: Energiebelasting gas: tarief per m³ en schijven.

Lees ook

EnergieprijzenEnergiebelasting gas: tarief per m³ en schijven

ContractenEnergieprijs beurs: wat zit er in je energiecontract?