Gascontract vast of dynamisch: wat is het verschil en wat past bij jou?

Gascontract vast of dynamisch: welke past bij jou? Bij een dynamisch gascontract verandert de prijs elke dag, bij een vast contract ligt de prijs per m³ vast voor de looptijd. Een neutrale regel die zegt wanneer je je gas het beste vastlegt, vonden wij niet: de ACM schreef in maart 2026 dat “nu niet te voorspellen” is hoe de markt zich ontwikkelt.
In het kort
- Vast geeft zekerheid over de prijs per m³ en je profiteert niet van prijsdalingen. Dynamisch volgt de groothandel elke dag, met direct risico en direct voordeel (ACM).
- Een advies voor het juiste moment om je gas vast te zetten vonden wij bij geen enkele neutrale bron. Nieuwe vaste tarieven volgen de groothandelsprijs wel snel.
- Een vast gascontract mag volgens de ACM niet duurder worden door ETS-2 of de bijmengverplichting. Staat zo'n beding toch in een lopend contract, dan verzoekt de ACM leveranciers het te schrappen. Energiebelasting, netbeheerkosten en btw kunnen wel doorwerken.
Gascontract vast of dynamisch: wat is het verschil?
Bij een vast contract blijft het tarief tijdens de looptijd hetzelfde. De ACM schrijft dat leveranciers de prijs dan niet tussentijds mogen aanpassen. Je profiteert dan niet van prijsdalingen.
Bij een variabel contract mag de leverancier het tarief wijzigen als dat in het contract staat, met minstens 1 maand aankondiging (ACM).
Bij een dynamisch contract veranderen de gasprijzen volgens de Consumentenbond elke dag om 6 uur ’s ochtends. Volgens de ACM draag je dan direct het risico van plotseling hogere prijzen, maar profiteer je ook direct als de prijzen laag zijn. Een dynamisch contract kun je op elk moment opzeggen (Consumentenbond). Hoe dat voor stroom werkt lees je bij het dynamische energiecontract; het algemene overzicht staat bij vast, variabel of dynamisch contract.
Wat kost gas per contracttype?
Een meting die gas vast en dynamisch vergelijkt vonden wij niet. De ACM publiceert wel maandelijks de mediaan van het aanbod per type, en de Consumentenbond toont die:
| Contracttype (mediaan van het aanbod) | September 2026 | September 2025 |
|---|---|---|
| Variabel | € 1,49 per m³ | € 1,30 |
| Vast, 1 jaar | € 1,60 per m³ | € 1,24 |
| Vast, 2 jaar of langer | € 1,51 per m³ | € 1,30 |
Het is een mediaan van het aanbod, niet jouw tarief. Of belasting en btw erin zitten, staat niet op de pagina, en dynamisch ontbreekt (Consumentenbond, bijgewerkt op 5 oktober 2026). Onze eigen rekensom: het 1-jarige aanbod was € 0,36 per m³ hoger dan een jaar eerder (1,60 min 1,24). Vast is ook niet altijd duurder dan variabel: in september 2025 lag het 1-jarige aanbod (€ 1,24) onder variabel (€ 1,30). In september 2024 was het juist andersom: variabel was het laagst, € 1,28 tegen € 1,32 voor de vaste contracten.
Hoe snel volgen nieuwe vaste tarieven de groothandelsprijs?
Snel. De ACM zag aangeboden vaste contracten in juli 2026 met 5 tot 11% stijgen ten opzichte van een maand eerder (13 augustus 2026; niet per gas en stroom gesplitst). In september stegen vaste gastarieven met circa 4% (11 september 2026). De groothandelsprijs ging volgens de ACM van ongeveer € 31 per MWh voor de oorlog met Iran naar ongeveer € 80 op 11 september, het hoogste niveau in ruim drie jaar. Onze eigen redenering, geen bron: dat een nieuw aanbod snel meebeweegt, zegt niets over het juiste moment om vast te leggen; daar geven wij geen advies over. Over de winter lees je meer bij waarom gas in de winter duurder is.
Wanneer kun je je gascontract het beste vastzetten?
Is het verstandig om je gasprijs vast te zetten? Daar is geen neutraal antwoord op. Bij de ACM, ConsuWijzer, de Consumentenbond en Milieu Centraal vonden wij geen regel van het type “leg je gas vast als…”. De ACM schrijft dat het beste contract van je persoonlijke omstandigheden afhangt. De Consumentenbond noemt een vast contract van 1 jaar als je zekerheid zoekt en adviseert vanaf 2 maanden voor het einde van je contract naar een nieuw contract te kijken. Je kunt wel dit doen:
- Zoek je einddatum en opzegtermijn op. Die staan in je contract.
- Kijk hoeveel gas je gebruikt. Het gemiddelde is 1.040 m³ per jaar (Milieu Centraal, 4 september 2026).
- Vergelijk onafhankelijk, en let op tarief, vaste kosten, voorwaarden en looptijd.
Heb je ook een dynamisch stroomcontract, dan stuurt EnergieSignaal je een bericht als stroom goedkoop is, zodat je weet wanneer je kunt verbruiken. Voor gas geven wij geen advies en geen prognose: die keuze blijft bij jou. Zo werkt het.
Vast gascontract: 1 jaar of 3 jaar?
De Consumentenbond schrijft dat een langer contract over het algemeen duurder is, maar dat dit niet altijd zo hoeft te zijn. De tabel hierboven laat dat zien: in september 2026 was het aanbod voor 2 jaar of langer in de mediaan goedkoper dan voor 1 jaar. In september 2025 was het andersom (2 jaar of langer € 1,30 tegen € 1,24 voor 1 jaar), dus een vaste regel is er niet.
Een langer contract legt je ook vast. Zeg je een vast contract voor bepaalde tijd voortijdig op, dan kan een opzegvergoeding gelden, alleen als de energie goedkoper is geworden. ConsuWijzer rekent voor: gas (0,90 min 0,60) x 500 m³ is € 150. Heb je één contract voor stroom en gas en zeg je alleen het gas op, dan zeg je het hele contract op.
Wat betekenen de bijmengverplichting en ETS-2 voor je gascontract?
Voor een vast contract: volgens de ACM (6 augustus 2026) mogen leveranciers vaste gasprijzen niet verhogen door ETS-2 of de bijmengverplichting groen gas, en mogen ze daar ook geen beding voor opnemen. Staat zo'n beding toch in een lopend contract, dan verzoekt de ACM (sectorbrief van 3 augustus 2026) leveranciers het te schrappen of niet meer te gebruiken. Wat jouw contract toestaat, staat in je voorwaarden. Voor nieuwe contracten verwacht de ACM dat leveranciers rekening houden met de impact; hoeveel dat in een prijs zit, vonden wij niet.
Bijmengverplichting. Het kabinet rekent volgens de Rijksoverheid (9 oktober 2026) met maximaal 1,5 cent per m³ in het eerste jaar, oplopend tot maximaal 9 cent in 2031. Voor een gemiddeld gasgestookt huishouden is dat ongeveer € 15 per jaar exclusief btw. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 6 oktober 2026 aan; de Eerste Kamer moet het nog behandelen (stand 13 oktober 2026).
ETS-2. Dit CO₂-systeem start in 2028. Het PBL raamt voor 2030 een effect van 10 tot 24 cent per m³ (prijspeil 2025, exclusief btw). Voor 2028 is er geen raming.
Energiebelasting. Volgens het voorstel voor het Belastingplan 2027, dat nog door het parlement moet, stijgt de belasting op gas in 2027 van € 0,7268 naar € 0,7457 per m³ (Consumentenbond), ongeveer € 19,66 per jaar meer bij 1.040 m³. Onze eigen rekensom: 0,60066 (PBL, 2026, exclusief btw) x 1,21 is 0,7268, dus die bedragen zijn inclusief btw. Een bevestiging van de Belastingdienst vonden wij niet; beschouw dit dus niet als vaststaand.
Veelgestelde vragen
Kan ik een vast gascontract en een dynamisch stroomcontract combineren?
Ja, dat bestaat als hybride contract: het stroomcontract is dynamisch en het gascontract vast (Milieu Centraal). Welke leveranciers dit aanbieden, hebben wij niet nagelopen.
Verandert de gasprijs bij een dynamisch contract elke dag?
Ja. Volgens de Consumentenbond veranderen de gasprijzen bij een dynamisch contract elke dag om 6 uur 's ochtends. Stroom verandert per uur of kwartier.
Krijg ik een boete als ik mijn vaste gascontract opzeg?
Alleen bij een vast contract dat nog loopt kan een opzegvergoeding gelden, en alleen als de energie goedkoper is geworden. Bij een variabel of dynamisch contract betaal je geen opzegvergoeding (ConsuWijzer). De opzegtermijn is maximaal 1 maand.
Is een gascontract van 3 jaar goedkoper dan een van 1 jaar?
Dat verschilt. De Consumentenbond schrijft dat een langer contract over het algemeen duurder is, maar dat dit niet altijd zo hoeft te zijn. In september 2026 was de mediane gasprijs van aangeboden contracten voor 2 jaar of langer € 1,51 per m³ en voor 1 jaar € 1,60 (ACM-cijfers via de Consumentenbond).
Gaat mijn vaste gasprijs omhoog door de bijmengverplichting of ETS-2?
Volgens de ACM mogen leveranciers een vaste gasprijs daarvoor niet verhogen. Staat zo'n beding toch in een lopend contract, dan verzoekt de ACM leveranciers het te schrappen of niet te gebruiken. Wijzigen netbeheerkosten, energiebelasting of btw, dan kan de prijs wel veranderen.
Lees verder: Bijmengverplichting groen gas: wat is zeker en wat kost het?.
Bronnen
Nagelopen op 13 oktober 2026.
- Consumentenbond: Gasprijs per m3 in 2026 (bijgewerkt op 5 oktober 2026)
- Rijksoverheid: Prinsjesdag, Belastingplan 2027 (15 september 2026; de Tweede en Eerste Kamer moeten het nog behandelen)
- Rijksfinanciën: Fiscale sleuteltabel 2027, incl. correctie tarieven energiebelasting (15 september 2026)
- Consumentenbond: Energiecontract afsluiten (zonder zichtbare datum)
- Consumentenbond: Dynamisch energiecontract (bijgewerkt op 24 april 2026)
- Milieu Centraal: Energiecontracten, welke zijn er? (gewijzigd 21 augustus 2026)
- Milieu Centraal: Gemiddeld energieverbruik (gewijzigd 4 september 2026)
- ACM: Energiemonitor, gasprijs op hoogste niveau in ruim drie jaar (11 september 2026)
- ACM: Energiemonitor, toename aantal dynamische contracten zet door (13 augustus 2026, correctie 4 september 2026)
- ACM: ACM intensiveert toezicht op de consumentenmarkt energie (5 maart 2026)
- ACM: Energieleveranciers mogen vaste prijs niet aanpassen bij ETS-2 en bijmengverplichting (6 augustus 2026)
- ACM: Brief aan alle vergunninghoudende leveranciers, ACM/UIT/1118606 (3 augustus 2026)
- ConsuWijzer: Energiecontract opzeggen, alles over opzegvergoeding en opzegtermijn (zonder zichtbare datum)
- Rijksoverheid: Voorstel voor bijmengen groen gas stap dichterbij (9 oktober 2026)
- Eerste Kamer: Wetsvoorstel 36947, Wet bijmengverplichting (stand 13 oktober 2026)
- PBL: Het ETS2 en de gevolgen voor Nederlandse huishoudens (11 mei 2026)

