Gas vastzetten of niet? Wat je vastlegt en wat niet

Gas vastzetten of niet? Bij een vast gastarief ligt de prijs per m³ voor de looptijd vast; daalt de prijs, dan profiteer je daar niet van (ACM ConsuWijzer). Of je dat moet doen, daar vonden wij bij geen enkele neutrale bron een regel voor; dit staat er wel vast. Hieronder lees je wat er bij gas vastligt, wat kan veranderen, wat opzeggen kan kosten en hoeveel bedenktijd je hebt.

Gas vastzetten of niet: wat houdt vastzetten eigenlijk in?

Gas vastzetten betekent dat het tarief per m³ voor een afgesproken periode gelijk blijft, bijvoorbeeld 1 of 3 jaar. Volgens ConsuWijzer (ACM, 22 juli 2026) betaal je bij een vast tarief niet meer als de prijzen stijgen, maar heb je ook geen voordeel als ze dalen. Dat geldt voor gas en voor stroom. Gas en stroom hoeven niet van dezelfde leverancier te komen (ConsuWijzer); Milieu Centraal beschrijft ook een hybride contract met dynamische stroom en vast gas.

Hoe de contractvormen zich verhouden staat bij vast, variabel of dynamisch contract, en gas apart behandelen we bij gascontract vast of dynamisch.

Wat staat vast en wat kan toch veranderen?

Volgens ConsuWijzer verandert het tarief per m³ in een vast contract niet, maar kunnen andere kosten op je energierekening tijdens die periode wel veranderen, bijvoorbeeld de belastingen of de netbeheerkosten. Milieu Centraal noemt de energiebelasting en de vaste kosten van de netbeheerder.

Let op het woord vastrecht: ConsuWijzer gebruikt het voor een bedrag van de netbeheerder en noemt de vaste kosten van de leverancier vaste leveringskosten; Milieu Centraal en het CBS noemen die laatste ook vastrecht. Of de vaste leveringskosten de hele looptijd gelijk blijven, vonden wij niet; ConsuWijzer schrijft alleen dat die per leverancier verschillen.

De energiebelasting op gas is een voorbeeld. Volgens de Consumentenbond stijgt die in 2027 van € 0,7268 naar € 0,7457 per m³; het CBS noemt 0,7268 voor januari 2026 inclusief btw. Onze eigen rekensom: 0,7457 gedeeld door 0,7268 is een factor van ongeveer 1,026. Onze eigen lezing: dat is de wettelijke indexatie; de fiscale sleuteltabel 2027 van Rijksfinanciën noemt voor 2027 61,63 cent per m³ exclusief btw. Het is geen vastgesteld bedrag.

Wat zegt de ACM over ETS-2, bijmengverplichting en een vaste gasprijs?

De ACM schrijft (6 augustus 2026) dat leveranciers vaste gasprijzen niet mogen verhogen door ETS-2 of de bijmengverplichting groen gas. Een wijziging van de leveringsprijs kan volgens de ACM “in uitzonderlijke gevallen”, vooralsnog alleen bij een wijziging van netbeheerkosten, energiebelasting of btw. Heeft een lopend contract toch een beding voor ETS-2 of de bijmengverplichting, dan vindt de ACM dat niet redelijk en verzoekt zij leveranciers het te schrappen of niet te gebruiken (sectorbrief van 3 augustus 2026). Leveranciers schrapten het beding in nieuwe contracten, soms ook in lopende.

Voor nieuwe contracten verwacht de ACM dat leveranciers rekening houden met de impact; hoeveel daarvan in een prijs zit, zegt de ACM niet.

• Bijmengverplichting. Volgens berekeningen die de Rijksoverheid noemt zijn de meerkosten maximaal 1,5 cent per m³ in het eerste jaar (een btw-basis noemt de bron daarbij niet); voor een gemiddeld gasgestookt huishouden is dat 15 euro per jaar exclusief btw (Rijksoverheid, 9 oktober 2026). De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 6 oktober 2026 aan; de Eerste Kamer moet het nog behandelen.
• ETS-2. Dit systeem start op 1 januari 2028. Het PBL (mei 2026) raamt voor 2030 een effect van circa 10 tot 24 cent per m³ aardgas, prijspeil 2025, exclusief btw. Voor 2028 gaf het PBL geen raming.

Wat gebeurt er als je vaste gascontract afloopt?

Is de contractperiode voorbij, dan verandert je vaste tarief volgens ConsuWijzer in een variabel tarief. De leverancier laat je de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten. Een variabel tarief mag de leverancier wijzigen als dat in het contract staat, met minimaal een maand aankondiging; je kunt dan opzeggen voordat de wijziging ingaat (ACM, 5 maart 2026). Het variabele modelcontract mag volgens de Consumentenbond vier keer per jaar wijzigen.

Verhuis je, dan krijg je een eindafrekening en kun je het contract bij sommige leveranciers meenemen (ConsuWijzer, 6 oktober 2026). Een opzegvergoeding kan ook bij verhuizen gelden.

Wat kost het om een vast gascontract eerder op te zeggen?

Een opzegvergoeding kan alleen als je een contract voor bepaalde tijd hebt, de looptijd nog niet voorbij is en dat in je contract staat (ConsuWijzer, 6 oktober 2026). Is de energie duurder geworden, dan betaal je niets. Voor gas is de opzegvergoeding niet hoger dan: (overeengekomen prijs min de prijs van het referentieaanbod) x het resterende aantal m³, met prijzen exclusief overheidsheffingen en belastingen (Energieregeling, art. 2.19). Het referentieaanbod heeft een looptijd die zo dicht mogelijk bij de resterende looptijd van je contract ligt (Energieregeling, art. 2.21). Is het referentieaanbod gelijk of duurder, dan is de vergoeding nihil (art. 2.19).

ConsuWijzer rekent met aangenomen prijzen voor: (0,90 min 0,60) x 500 m³ is 150 euro. Dat zijn geen marktprijzen. Bij een variabel of dynamisch contract betaal je geen opzegvergoeding; de opzegtermijn is maximaal 1 maand. Zeg je bij een combi-contract alleen het gas op, dan zeg je het hele contract op.

Je kunt je leverancier vooraf om de verwachte vergoeding vragen. Heeft hij die berekend, dan blijft die berekening 2 maanden geldig (ConsuWijzer). Meer staat in het artikel over de opzegvergoeding vast energiecontract.

Hoeveel bedenktijd heb je als je gas vastzet?

Bedenktijd is 14 dagen (ConsuWijzer, 3 september 2026). Sluit je het contract online of telefonisch, dan heb je die altijd, zonder bedraggrens. Sluit je het thuis, op straat of bij een verkoopdemonstratie, dan geldt het vanaf 50 euro. De bedenktijd eindigt op de 14e dag om 24.00 uur; valt die in het weekend of op een feestdag, dan op de eerstvolgende werkdag. Zeg je binnen de bedenktijd op, dan betaal je geen opzegvergoeding.

Een telefonisch gesloten contract is pas geldig na je schriftelijk akkoord (ConsuWijzer).

Wat zeggen de bronnen over vast, variabel en dynamisch?

De ACM schrijft op 11 september 2026 dat het meest passende contract afhangt van de persoonlijke situatie en voorkeuren. Bij een dynamisch contract dragen consumenten direct het risico van plotseling hogere prijzen en profiteren ze direct van lage prijzen.

Milieu Centraal noemt als voordeel van vast dat je tot het einde van het contract weet wat je betaalt, en als nadeel dat je niet minder betaalt als de energieprijzen dalen. De Consumentenbond schrijft over een nieuw aanbod van je huidige leverancier dat je niet weet of de tarieven die je nu vastzet over een paar maanden voordelig blijken.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het. Voor gas geven wij geen advies en geen prognose.

Welke cijfers kun je zelf bekijken?

De ACM publiceert maandelijks de mediaan van het aanbod per contracttype; de Consumentenbond toont die. Het is een mediaan van het aanbod, niet jouw tarief. Of belasting en btw erin zitten, staat niet op de pagina, en dynamisch ontbreekt (Consumentenbond met ACM-cijfers, bijgewerkt 5 oktober 2026).

De Consumentenbond schrijft dat een langer contract over het algemeen duurder is dan een 1-jarig of variabel contract, maar dat dit niet altijd zo hoeft te zijn. In de tabel lag het aanbod voor 2 jaar of langer in september 2026 onder dat voor 1 jaar, in september 2025 erboven. Onze eigen rekensom: in september 2026 was de mediaan van het 1-jarige aanbod 0,11 euro per m³ hoger dan die van het variabele aanbod (1,60 min 1,49). Bij 1.040 m³, het gemiddelde verbruik volgens Milieu Centraal (gewijzigd 4 september 2026), is dat 114,40 euro. Dat is een verschil tussen aanbodmedianen, niet wat jij betaalt of bespaart.

Twee ACM-cijfers erbij. In juli 2026 had 55% van de huishoudens een vast contract, 37% variabel en 8% dynamisch (niet gesplitst naar gas en stroom). De aangeboden vaste gastarieven stegen in de maand tot 11 september 2026 met circa 4%; de groothandelsprijs ging van ongeveer 58 naar ongeveer 80 euro per MWh. In maart 2026 schreef de ACM dat toen niet te voorspellen was hoe de markt zich de komende dagen en maanden zou ontwikkelen.

Veelgestelde vragen

Is het verstandig om je gasprijs vast te zetten?

Daar bestaat bij de neutrale bronnen die wij lazen geen ja of nee voor. Volgens de ACM (11 september 2026) hangt het meest passende contract af van de persoonlijke situatie en voorkeuren. Wij geven geen advies.

Kan een vast gastarief toch veranderen?

Het tarief per m³ niet, maar belastingen en netbeheerkosten kunnen tijdens het contract wel veranderen (ConsuWijzer). Een wijziging van de leveringsprijs kan volgens de ACM (6 augustus 2026) in uitzonderlijke gevallen, vooralsnog alleen bij een wijziging van netbeheerkosten, energiebelasting of btw.

Wat kost het om een vast gascontract op te zeggen?

Alleen bij een contract voor bepaalde tijd waarin een opzegvergoeding staat kan er een gelden, en niet als de energie duurder is geworden. ConsuWijzer rekent met aangenomen prijzen voor: (0,90 min 0,60) x 500 m³ is 150 euro.

Hoeveel dagen bedenktijd heb je bij een nieuw gascontract?

14 dagen. Online of telefonisch altijd; thuis, op straat of bij een verkoopdemonstratie vanaf 50 euro (ConsuWijzer, 3 september 2026).

Lees verder: Gas vastrecht: wat is het en wat kost het per jaar?.

Lees ook

EnergieprijzenGas vastrecht: wat is het en wat kost het per jaar?

ContractenBeste moment vast energiecontract: wat weet je wel?