Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?

Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp? Voor een hybride warmtepomp meestal wel. Voor een volledig elektrische hangt het af van je isolatie, je radiatoren, je stroomaansluiting en je ruimte. Hieronder loop je de vijf punten na, en je ziet waar de bronnen het niet eens zijn.

Wat een warmtepomp is en hoe hij werkt, lees je in warmtepomp: wat is het en is het iets voor jou. Hier gaat het om één vraag: past hij bij jouw huis?

Hoe goed moet je huis geïsoleerd zijn voor een warmtepomp?

Dat hangt af van het soort warmtepomp. Bij een hybride warmtepomp blijft je cv-ketel meedraaien. Milieu Centraal schrijft dat een hybride warmtepomp bijna altijd kan, ook bij weinig isolatie. Bij slechte isolatie springt de ketel wel vaker bij. Werkt je ketel nog goed, dan adviseert Milieu Centraal om eerst te isoleren.

Een volledig elektrische warmtepomp heeft meer nodig. Milieu Centraal noemt als voorwaarden minstens 8 tot 12 centimeter dak- en vloerisolatie (Rc-waarde 2,5 of meer), een geïsoleerde spouwmuur en HR++ glas. RVO noemt dezelfde drempel. De reden: een warmtepomp werkt met een verwarmingstemperatuur van maximaal 45 tot 55 graden, een cv-ketel levert 60 tot 80 graden. Met minder warmteverlies kom je met die lagere temperatuur toch warm.

Weet je niet hoe goed je huis is geïsoleerd? Milieu Centraal geeft een vuistregel op basis van het bouwjaar:

• Bouwjaar 1992 tot en met 1999: redelijk geïsoleerd.
• Vanaf 2000: steeds beter.
• Vanaf 2009: goed tot zeer goed.

Dit is een vuistregel, geen meting. Check ook of je HR++ glas hebt. Wat isoleren oplevert per maatregel, lees je in isoleren: welke maatregel levert het meest op.

Wat zegt je energielabel?

Vereniging Eigen Huis schrijft dat je in de meeste gevallen voor een hybride warmtepomp kunt kiezen vanaf energielabel C. Voor volledig elektrisch is volgens dezelfde bron vaak label A nodig. Milieu Centraal is ruimer: volgens hen is een woning vanaf bouwjaar 1992 geschikt voor volledig elektrisch, mits je HR++ of drievoudig glas hebt. De bronnen verschillen dus in strengheid. Wat een label inhoudt en hoe je het ophaalt, staat in energielabel woning: wat zegt het en wat levert het op.

Kunnen je radiatoren of vloerverwarming de warmtepomp aan?

Een warmtepomp verwarmt het water in je verwarming tot hoogstens ongeveer 55 graden. Je radiatoren moeten dan nog genoeg warmte afgeven. Milieu Centraal zegt dat een radiator met twee of drie platen en lamellen meestal geschikt is voor lage temperatuur, een ledenradiator meestal minder, een convector wel en vloerverwarming heel goed.

Of je voor volledig elektrisch ook aan de slag moet met je afgifte, verschilt per bron:

• Consumentenbond: grotere radiatoren in een oud huis dat nu goed geïsoleerd is, zijn prima. Vloerverwarming is zeker niet altijd nodig, ook niet voor volledig elektrisch.
• Vereniging Eigen Huis: bij volledig elektrisch zijn vaak vloerverwarming of speciale lagetemperatuurradiatoren nodig.
• Milieu Centraal: de aanpassing kan klein zijn, zoals radiatorventilatoren, of groter met nieuwe radiatoren of convectoren.

Past je afgifte nog niet helemaal, dan noemt Vereniging Eigen Huis drie oplossingen: boosters (ventilatoren op de radiator), extra of grotere radiatoren of convectoren, of alles vervangen.

Heb je vloerverwarming, dan werkt die volgens Milieu Centraal meestal op ongeveer 40 graden. Zorg dan voor zeer goede vloerisolatie (Rc 5 of meer). Let op: alleen vloerverwarming waar warm water doorheen stroomt is zuinig. Elektrische vloerverwarming niet.

Is jouw stroomaansluiting zwaar genoeg?

Kijk in je meterkast of op je netaansluiting. Volgens Milieu Centraal heeft een woning van vóór 2011 vooral een 1-fase-aansluiting, en een woning vanaf 2011 vaak 3x25 ampère.

• Hybride: kan zonder problemen op een 1-fase-aansluiting.
• Volledig elektrisch: kan volgens Milieu Centraal vaak ook op 1x35 ampère, als je je stroomverbruik goed op elkaar afstemt. Vraag altijd advies. Vereniging Eigen Huis schrijft dat volledig elektrisch vaker een zwaardere aansluiting nodig heeft, vaak 3 fasen.

De Rijksoverheid raadt aan om bij je netbeheerder te informeren of er ruimte is op het elektriciteitsnet. Wat een zwaardere aansluiting kost, hebben we niet kunnen vinden bij een onafhankelijke bron. Vraag je netbeheerder om een prijs.

Is er ruimte en kun je het geluid kwijt?

Een lucht-water warmtepomp heeft een buitenunit. Milieu Centraal schrijft dat er voldoende ruimte moet zijn en dat het geluid van de ventilator niet tot overlast mag leiden. Een volledig elektrische warmtepomp heeft binnen ook een binnenunit en een voorraadvat voor warm water. Milieu Centraal vergelijkt de binnenunit met een grote koelkast. Hoe groot het vat moet zijn, hangt vooral af van het aantal personen in huis. Een hybride warmtepomp heeft een kleinere binnenunit: volgens Milieu Centraal ongeveer half zo groot als de ketel.

Voor het geluid gelden regels. Ze staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving: een buitenunit mag op de grens met het perceel van een andere woning niet meer dan 40 dB veroorzaken (artikel 4.107, tweede lid; bij vervangen of bijplaatsen geldt hetzelfde via artikel 5.14). Bij het meten telt het geluid overdag, tussen 7:00 en 19:00 uur, 5 dB minder mee als je warmtepomp een aparte avond- en nachtstand heeft. Daarom noemen Milieu Centraal, Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond overdag 45 dB en 's avonds en 's nachts 40 dB. Gemeentelijke aanvullingen hebben we niet onderzocht.

Zo check je het: vijf stappen

1. Zoek je energielabel en bouwjaar op. Zie de vuistregels hierboven. Twijfel je? Dan is een hybride warmtepomp de veiligste route.
2. Check je isolatie. Dak, vloer, spouwmuur en glas. Staat er HR++ glas? Is de spouw geïsoleerd? Is de dikte van je dak- en vloerisolatie 8 tot 12 centimeter of meer?
3. Doe de verwarmingstest. Milieu Centraal beschrijft een eenvoudige test: zet je hr-ketel op 50 graden. Blijft je huis dan warm genoeg, dan is het klaar voor een warmtepomp. De test kan niet met een vr-ketel, stadsverwarming of een tweezone-regeling, en je verlaagt alleen het verwarmingswater, niet het tapwater.
4. Kijk naar je radiatoren. Welke soort hebben je radiatoren, en is er vloerverwarming? Zie de vergelijking hierboven.
5. Controleer aansluiting en ruimte. Noteer wat er in je meterkast staat, kijk waar de buitenunit kan staan en hoe ver de buren zitten.

Daarna vraag je een installateur om een offerte. Die bepaalt ook de grootte (kW). Volgens de Consumentenbond houdt een te licht model je huis niet warm, en verspilt een te zwaar model energie.

Heb je een warmtepomp? Bij EnergieSignaal houden we de stroomprijs voor je in de gaten. Wij sturen je een bericht als stroom goedkoop is, zodat je je warmtepomp op het goede moment laat draaien. Hoe je je huis verwarmt, blijft jouw keuze.

Veelgestelde vragen

Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?

Voor een hybride warmtepomp bijna altijd, zegt Milieu Centraal. Voor een volledig elektrische warmtepomp moet je huis redelijk tot goed geïsoleerd zijn, bijvoorbeeld met minstens 8 tot 12 centimeter dak- en vloerisolatie (Rc-waarde 2,5 of meer), een geïsoleerde spouwmuur en HR++ glas, en moet je afgiftesysteem op een lage temperatuur kunnen werken.

Heb ik vloerverwarming nodig voor een warmtepomp?

Nee, niet altijd. De Consumentenbond schrijft dat vloerverwarming zeker niet altijd nodig is, ook niet voor volledig elektrisch. Vereniging Eigen Huis noemt bij volledig elektrisch juist vaak vloerverwarming of speciale lagetemperatuurradiatoren nodig. De bronnen verschillen, dus laat een installateur je radiatoren beoordelen.

Kan een warmtepomp op een 1-fase-aansluiting?

Een hybride warmtepomp kan zonder problemen op een 1-fase-aansluiting, volgens Milieu Centraal. Een volledig elektrische warmtepomp kan volgens dezelfde bron vaak ook op 1x35 ampère als je je stroomverbruik goed op elkaar afstemt. Vraag altijd advies aan een installateur of je netbeheerder.

Hoeveel geluid maakt een warmtepomp?

De buitenunit mag op de grens met het perceel van een andere woning niet meer dan 40 dB veroorzaken (Besluit bouwwerken leefomgeving). Overdag mag dat 45 dB zijn als de pomp een aparte avond- en nachtstand heeft. Hoe de pomp klinkt in je eigen tuin, hangt van het model en de plek af.

Lees ook

VerwarmenAlles over de hybride warmtepomp

WoningEnergielabel woning: wat zegt het en wat levert het op?