Warmtepomp: wat is het en is het iets voor jou? (2026)

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of de bodem en gebruikt stroom om die warmte bruikbaar te maken voor je huis. Wat is een warmtepomp precies, welke soorten zijn er en past er een bij jou? Hieronder lees je het kort, met bronnen. Voor de details verwijzen we door naar onze andere artikelen.

Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp werkt op elektriciteit en gebruikt warmte uit de lucht of de bodem. Milieu Centraal vergelijkt de werking met een koelkast. De uitleg hieronder is onze eigen: een koelkast haalt warmte uit zijn binnenruimte en geeft die af aan de keuken. Een warmtepomp doet dat met de buitenlucht, de bodem of het grondwater en geeft de warmte af aan je huis.

Daar zit het voordeel. Een elektrisch kacheltje, een inductie-cv-ketel of elektrische vloerverwarming maakt van 1 kWh stroom 1 kWh warmte. Een warmtepomp maakt er volgens Milieu Centraal 3 tot 5 van. Die verhouding heet de COP. De Consumentenbond zegt dat die meestal tussen 3 en 5 ligt. Hij geldt wel bij één buitentemperatuur: in de praktijk kan hij lager uitvallen. Het jaargemiddelde heet SCOP. De Consumentenbond rekent als voorbeeld met een SCOP van 2,9 voor een huis met alleen radiatoren.

Hoe het apparaat in elkaar zit en wat die cijfers betekenen, lees je in hoe werkt een warmtepomp.

Welke soorten warmtepompen zijn er?

Milieu Centraal verdeelt warmtepompen grofweg in twee groepen: hybride en volledig elektrisch. Een hybride warmtepomp werkt samen met je cv-ketel. Een volledig elektrische warmtepomp vervangt de ketel, ook voor warm water, en heeft daarvoor een voorraadvat. Daarnaast heten warmtepompen naar hun bron:

• Lucht-water. De meest gangbare om je huis mee te verwarmen. Een buitenunit haalt warmte uit de buitenlucht en een binnenunit geeft die af aan je radiatoren of vloerverwarming.
• Bodem-water. Warmte uit de bodem via boringen. Het rendement is volgens Milieu Centraal hoger dan bij lucht-water, maar ook de prijs.
• Lucht-lucht (airco). Een airco die je ook als verwarming gebruikt. Hij verwarmt alleen de ruimte waar de binnenunit hangt.
• Ventilatiewarmtepomp. Haalt warmte uit de afgezogen ventilatielucht en vervangt de ventilatiebox. Hij werkt meestal samen met een cv-ketel.
• Warmtepompboiler. Alleen voor warm kraanwater. Hij verwarmt je huis niet.

Het volledige overzicht, met wat elk type kost en voor wie het past, staat in de soorten warmtepompen. Over de hybride variant schreven we een eigen serie, te beginnen bij de hybride warmtepomp.

Hoeveel warmtepompen zijn er in Nederland?

Volgens CBS StatLine stonden er eind 2025 in Nederland 3.047.626 warmtepompen, in alle gebouwen samen. In woningen waren het er 2.567.794. De cijfers over 2025 zijn nog nader voorlopig. Het grootste deel is een airco:

Dat betekent dat 68 procent van de warmtepompen in woningen een airco is (eigen berekening op de CBS-cijfers). Het totaal van ruim 3 miljoen warmtepompen zegt daarom weinig over het aantal woningen dat met een warmtepomp van het gas af is. CBS merkt bij lucht-water bovendien op dat dit ook ventilatiewarmtepompen omvat. Het aantal hybride warmtepompen kan CBS niet los tonen.

Wat kost een warmtepomp en wat levert hij op?

De Consumentenbond geeft gemiddelde prijzen, inclusief installatie en exclusief subsidie (stand 12 februari 2026):

Milieu Centraal rekent met een hybride van 4 kW op ongeveer 6.200 euro (8.300 euro met een nieuwe ketel), met een volledig elektrische van 8 kW op ongeveer 12.000 euro en met een bodemwarmtepomp op ongeveer 30.000 euro, steeds inclusief btw en plaatsing. Bij een volledig elektrische komen soms extra kosten, zoals een boilervat van 1.000 tot 2.000 euro (Consumentenbond).

Subsidie

Voor een lucht-waterwarmtepomp rekent RVO in 2026 met 1.025 euro, plus 225 euro per kilowatt, plus 200 euro bij energielabel A+++. Een volledig elektrische van 8 kW met dat label komt zo op 3.025 euro. Het minimum is 500 euro. Je vraagt de subsidie aan nadat het toestel is geplaatst, dus je betaalt eerst zelf. Milieu Centraal schrijft dat de bedragen vanaf 1 januari 2027 mogelijk lager worden. De plannen zijn niet definitief en installaties van 2026 worden niet geraakt. De Consumentenbond schat dat je gemiddeld zo'n 30 procent van de aanschafkosten terugkrijgt.

Wat levert het op?

Je gebruikt minder of geen gas, en meer stroom. Milieu Centraal rekent voor een goed geïsoleerde hoekwoning met twee bewoners op ongeveer 3.400 kWh stroom per jaar voor een volledig elektrische warmtepomp. Dat vervangt 950 m3 gas. Voor andere woningtypes noemt Milieu Centraal 2.750 tot 4.220 kWh. Jouw verbruik hangt af van je woning, de isolatie en het aantal bewoners.

Een hybride bespaart volgens Milieu Centraal zo'n 60 à 70 procent aardgas. Een volledig elektrische warmtepomp verlaagt de CO2-uitstoot voor verwarming met ongeveer 60 tot 70 procent, ook volgens Milieu Centraal (voor een goed geïsoleerde hoekwoning). De Consumentenbond schat de terugverdientijd op 4 tot 8 jaar voor een hybride, 10 tot 15 jaar voor een volledig elektrische en 15 tot 20 jaar voor een bodemwarmtepomp. Dat is een schatting die per situatie verschilt.

Levensduur: Milieu Centraal noemt ongeveer 15 jaar (bij hybride). De Consumentenbond verwacht 20 jaar bij goede installatie en onderhoud. Wat het in jouw geval kost, lees je in wat een hybride warmtepomp kost.

Wat zijn de voor- en nadelen van een warmtepomp?

Voordelen. Je gebruikt minder aardgas of helemaal geen meer. De uitstoot van CO2 voor verwarming daalt met de percentages hierboven. En volgens Milieu Centraal ervaart bijna driekwart (72 procent) van de warmtepompbezitters nooit geluidsoverlast; een op de zes (16 procent) heeft 's nachts last en een op de acht (12 procent) overdag.

Nadelen. De aanschaf is een flinke investering, zie de prijzen hierboven, en je betaalt eerst zelf voordat je de subsidie krijgt. Je stroomverbruik gaat omhoog. Niet elk huis is meteen geschikt (zie verderop). En de buitenunit maakt geluid. De regel staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving: op de grens met het perceel van een andere woning mag een buitenunit niet meer dan 40 dB veroorzaken (artikel 4.107, tweede lid; bij vervangen of bijplaatsen geldt hetzelfde via artikel 5.14). Overdag mag dat tot 45 dB zijn als de pomp een aparte avond- en nachtstand heeft. Zo komen Milieu Centraal, Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond aan 45 dB overdag en 40 dB 's nachts.

Alle voor- en nadelen, met wat je eraan kunt doen, staan in de voor- en nadelen van een warmtepomp. De nadelen van een hybride in het bijzonder vind je in de nadelen van een hybride warmtepomp.

Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?

Het hangt af van de soort. Een hybride warmtepomp kan volgens Milieu Centraal bijna altijd, ook bij weinig isolatie. Is je ketel nog goed en je huis slecht geïsoleerd, dan komt isoleren eerst (Milieu Centraal).

Voor een volledig elektrische warmtepomp stellen Milieu Centraal en RVO een drempel: minstens 8 tot 12 cm dak- en vloerisolatie (Rc-waarde 2,5 of meer), een geïsoleerde spouwmuur en HR++ glas. De reden: een warmtepomp werkt met verwarmingswater van maximaal 45 tot 55 graden, terwijl een cv-ketel 60 tot 80 graden levert. Als vuistregel noemt Milieu Centraal dat huizen vanaf bouwjaar 2009 goed tot zeer goed geïsoleerd zijn en huizen uit 1992 tot en met 1999 redelijk. Controleer altijd of er HR++ glas zit.

Ook je aansluiting speelt mee. Een hybride kan zonder problemen op een eenfase-aansluiting. Een volledig elektrische kan volgens Milieu Centraal ook vaak op 1x35 ampère, als je je stroomverbruik goed op elkaar afstemt. Vraag altijd advies. Hoe je dit voor je eigen huis nagaat, lees je in is mijn huis geschikt voor een warmtepomp. Je energielabel en wat isoleren oplevert helpen bij die inschatting.

Wat wil het kabinet vanaf 2029?

In 2026 geldt er geen verplichting. Het vorige plan om per 2026 verwarmingsinstallaties te normeren is in 2024 geschrapt. Op 7 oktober 2026 kwam het nieuwe kabinet met een voornemen: vanaf 2029 moet bij het vervangen van een cv-ketel een slimme, hybride warmtepomp de standaard worden. Een volledig elektrische mag ook. Een gewone cv-ketel, infraroodpanelen of een elektrische kachel voldoen niet.

Het is een voornemen. De wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet nog worden voorbereid en het kabinet noemt 2029 de vroegst haalbare datum. De eis geldt op het moment dat je ketel wordt vervangen, een werkende ketel hoef je niet weg te halen. Voorziene uitzonderingen zijn woningen die binnenkort op een warmtenet komen, appartementsgebouwen en monumenten, maar de afbakening ligt nog niet vast. Alles daarover staat in alles over de hybride warmtepomp.

Is een warmtepomp iets voor jou?

Dit is onze eigen afweging op de feiten hierboven, geen advies van een bron.

Bij EnergieSignaal houden we de stroomprijs voor je in de gaten. Wij sturen je een bericht als stroom goedkoop is, zodat je je warmtepomp op het goede moment laat draaien. Hoe je je huis verwarmt, blijft jouw keuze.

Veelgestelde vragen over warmtepompen

Lees ook

VerwarmenHybride warmtepomp: alles wat je moet weten (2026)

BesparenIsoleren: wat levert het meeste op?