Contracten15 oktober 20266 minuten lezen

Niet overstappen energiecontract: wanneer kan het niet?

Vrouw staat in een portiek bij een rij brievenbussen en houdt een dichte envelop vast, met fietsen en een trapleuning op de achtergrond en ochtendlicht door de deur

Niet overstappen energiecontract: dat is soms een regel en soms een kwestie van kosten; het hangt af van je situatie. Volgens ConsuWijzer, het consumentenloket van de ACM, betaal je alleen een opzegvergoeding als je een contract voor bepaalde tijd hebt dat nog loopt en de vergoeding in je contract staat (ConsuWijzer; Energiewet, artikel 2.15). Hieronder lees je zeven situaties waarin overstappen niet direct kan of geld kan kosten, volgens ConsuWijzer, de Consumentenbond en de Rijksoverheid. Wij geven geen advies over wel of niet overstappen.

In het kort

Een opzegvergoeding betaal je alleen bij een contract voor bepaalde tijd dat nog loopt, als de vergoeding in je contract staat. Bij een variabel of dynamisch contract betaal je geen opzegvergoeding (ConsuWijzer).
De Consumentenbond adviseert bij een vast contract dat nog lang loopt om nu niet over te stappen.
Een nieuw contract heb je online of telefonisch 14 dagen bedenktijd. Zeg je binnen die tijd op, dan betaal je geen opzegvergoeding.
Hoe lang een overstap in totaal duurt, noemt geen van de bronnen die wij lazen.

Niet overstappen energiecontract: in welke situaties kan het niet direct?

Drie situaties waarin een overstap niet direct kan, volgens de bronnen:

Je hebt een opzegtermijn. Die staat in je contract en is volgens ConsuWijzer maximaal een maand. Hij begint de dag nadat je opzegt en geldt voor alle energiecontracten.
Je contract voor bepaalde tijd loopt nog. Je kunt het tussentijds beëindigen, maar daar kan een opzegvergoeding bij horen. Een variabel contract kun je volgens de Consumentenbond maandelijks opzeggen, een dynamisch contract dagelijks of maandelijks.
Je leverancier gaat failliet. Je krijgt dan volgens ConsuWijzer binnen maximaal 20 werkdagen automatisch een nieuwe leverancier en je kunt in die periode niet kiezen wie het wordt.

Wat kost een vast energiecontract eerder opzeggen?

Je betaalt alleen een opzegvergoeding als je een contract voor bepaalde tijd hebt, de looptijd nog niet voorbij is en beide in je contract staan (ConsuWijzer, gewijzigd 6 oktober 2026). Dat staat ook in de Energiewet (artikel 2.15): alleen bij tussentijds opzeggen van een contract met een vaste prijs, en alleen als de vergoeding in je overeenkomst staat.

ConsuWijzer geeft als formule: het verbruik tot het einde van je contract, keer het tarief dat je nu betaalt min het nieuwe tarief bij dezelfde leverancier. Rekenvoorbeeld van ConsuWijzer met aangenomen prijzen: (0,45 - 0,25) x 800 kWh = 160 euro voor stroom. De volledige berekening staat bij opzegvergoeding vast energiecontract.

Vraag je leverancier vooraf naar de verwachte vergoeding; de berekening blijft twee maanden geldig (ConsuWijzer; Energieregeling, artikel 2.23). Een eventuele boete betaalt volgens de Consumentenbond niet de nieuwe leverancier: die betaal je zelf.

De Consumentenbond adviseert bij een vast contract dat nog lang loopt om nu niet over te stappen, omdat je mogelijk een hoge overstapboete betaalt (bijgewerkt 4 mei 2026). Dat is het advies van de Consumentenbond, niet het onze.

Wanneer betaal je geen opzegvergoeding?

Volgens ConsuWijzer betaal je geen opzegvergoeding in deze gevallen:

Je hebt een variabel of dynamisch contract.
De looptijd van je contract is voorbij, of looptijd en vergoeding staan niet in je contract.
De energie is duurder geworden, want dan maakt de leverancier geen verlies. Is de prijs van het vergelijkbare vaste contract gelijk of hoger dan jouw contractprijs, dan is de vergoeding nul (Energieregeling, artikel 2.19).
Je krijgt de rekening voor de opzegvergoeding pas na de eindafrekening.

Zegt je leverancier op wegens een niet op tijd betaalde rekening, dan mag hij volgens ConsuWijzer soms wel een opzegvergoeding vragen.

Volgens de Consumentenbond mag een leverancier ook geen boete rekenen als je opzegt binnen 7 dagen voor het einde van je contract. ConsuWijzer noemt dat niet; vraag het na.

Een andere kostenpost is de welkomstpremie. Een premie in geld mag je leverancier alleen terugvragen onder vier voorwaarden, waaronder opzeggen binnen zes maanden na de start van de levering (Energieregeling, artikel 2.26). Alle voorwaarden en wat de Consumentenbond hierover schrijft, staan bij welkomstkorting energiecontract.

Mag je opzeggen als je verhuist?

Ja, maar een opzegvergoeding kan ook gelden als je opzegt omdat je gaat verhuizen, emigreren of samenwonen, mits je een contract voor bepaalde tijd hebt dat nog loopt (ConsuWijzer, 6 oktober 2026).

Verhuis je, dan krijg je een eindafrekening voor je oude adres. Sommige leveranciers laten je het contract meenemen naar je nieuwe adres, andere niet; kijk in de voorwaarden van je contract of neem contact op met je leverancier. Soms kun je je contract tijdelijk op beide adressen gebruiken (ConsuWijzer, 6 oktober 2026).

Hoeveel bedenktijd heb je na het afsluiten?

Online of telefonisch gesloten contracten hebben 14 dagen bedenktijd. Thuis, op straat of bij een verkoopdemonstratie geldt de bedenktijd vanaf 50 euro (ConsuWijzer, 3 september 2026; Burgerlijk Wetboek 6:230h).

Wil je terug, stuur de nieuwe leverancier dan binnen 14 dagen nadat je het contract sloot een brief of e-mail om het contract op te zeggen. Je blijft dan bij je oude leverancier en betaalt geen opzegvergoeding (ConsuWijzer, 22 juli 2026; Energieregeling, artikel 2.24). Vertelt de leverancier je niet over je bedenktijd, dan is die maximaal een jaar. Is een contract aan de telefoon gesloten, dan is het pas geldig na je schriftelijk akkoord: op papier, per e-mail of via internet.

Kun je overstappen met een betalingsachterstand?

Of een achterstand een overstap zelf tegenhoudt, zeggen de bronnen die wij lazen niet. Ze gaan over afsluiten en over het beëindigen van je contract door de leverancier.

Betaal je je rekening niet, dan krijg je eerst minimaal drie herinneringen met elk minimaal 14 dagen en een aanbod voor een betalingsregeling (Rijksoverheid, 28 juli 2026; Energieregeling, artikel 2.44). De leverancier mag het contract niet beëindigen als je een betalingsregeling nakomt, een klacht over de facturen nog in behandeling is, je schuldhulp hebt aangevraagd of een arts (niet je eigen arts) verklaart dat afsluiten zeer ernstige gezondheidsrisico’s geeft (Energieregeling, artikel 2.46).

Is je levering wel gestopt, dan kan een nieuwe leverancier je vragen een aantal maanden energie vooruit te betalen (een waarborgsom). Je schuld aan je oude leverancier moet je ook aflossen (ConsuWijzer, 10 augustus 2026).

Hoe lang duurt een overstap?

De opzegtermijn staat in je contract en is volgens ConsuWijzer maximaal een maand. Je eindafrekening krijg je binnen zes weken (Energieregeling, artikel 2.17). Hoe lang een overstap in totaal duurt, noemt geen van de bronnen die wij lazen. De Energiewet laat die termijn aan een ministeriële regeling over; in de Energieregeling (artikel 2.18) vonden wij geen termijn.

De nieuwe leverancier regelt de overstap voor je (ConsuWijzer, 28 juli 2026).

Veelgestelde vragen

Waarom niet overstappen van energieleverancier?

Dat hangt af van je situatie. Bij een vast contract dat nog loopt kan een opzegvergoeding gelden, en een welkomstpremie in geld kan onder voorwaarden teruggevraagd worden. De Consumentenbond adviseert bij een vast contract dat nog lang loopt om nu niet over te stappen. Bij een variabel of dynamisch contract betaal je geen opzegvergoeding (ConsuWijzer).

Wat is de boete bij overstappen naar een andere energieleverancier?

Alleen bij een vast contract dat nog loopt kan een opzegvergoeding gelden, en alleen als die in je contract staat (ConsuWijzer, 6 oktober 2026; Energiewet, artikel 2.15). De hoogte is het verlies van je leverancier. Is de energie duurder geworden, dan is de vergoeding nul. Je kunt je leverancier vooraf om de verwachte vergoeding vragen.

Kun je een variabel energiecontract altijd opzeggen?

Zonder opzegvergoeding wel (ConsuWijzer). De opzegtermijn staat in je contract en is maximaal een maand. Een variabel contract kun je volgens de Consumentenbond maandelijks opzeggen, een dynamisch contract dagelijks of maandelijks.

Moet je een opzegvergoeding betalen als je verhuist?

Dat kan, als je een contract voor bepaalde tijd hebt dat nog loopt en de vergoeding in je contract staat (ConsuWijzer). Sommige leveranciers laten je het contract meenemen naar je nieuwe adres, andere niet.

Kun je van een nieuw energiecontract af als je spijt hebt?

Ja, binnen de bedenktijd. Online of telefonisch gesloten contracten hebben 14 dagen bedenktijd. Zeg je binnen die tijd op, dan betaal je geen opzegvergoeding en blijf je bij je oude leverancier (ConsuWijzer; Energieregeling, artikel 2.24).

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Dit artikel hoort bij ons overzicht Vast, variabel of dynamisch contract: welke past bij jou?. Lees verder: Gas en stroom samen of apart: opzeggen en bedenktijd.