Warmtepompboiler met zonnepanelen: overdag opwarmen en hoeveel panelen heb je nodig?

Een warmtepompboiler of boiler op zonnepanelen: kan dat, en loont het? Kort antwoord: je kunt je boiler of voorraadvat overdag laten opwarmen met je eigen zonnestroom, vaak met niet meer dan een tijdklok. Hoeveel dat oplevert, hangt af van wat voor boiler je hebt. En vanaf 2027 verandert er iets groots: salderen stopt.

Kan een warmtepompboiler op zonnepanelen draaien?

Ja, een warmtepompboiler werkt op stroom, dus je panelen kunnen hem voeden. Het gaat om het moment. Je gebruikt warm water vooral in de ochtend en de avond (Milieu Centraal), terwijl je panelen overdag leveren. Overdag opwarmen en het warme water bewaren tot je het nodig hebt past daar goed bij.

Eerst een eerlijke kanttekening: volgens Milieu Centraal is een warmtepompboiler alleen slim als je een verwarmingssysteem zonder warmwatervoorziening hebt, bijvoorbeeld een biomassaketel of airco als verwarming. Voor de meeste huishoudens is hij dus niet de beste keus; lees daarover in Warmtepompboiler: wat is het en wanneer loont het?. De Consumentenbond schrijft over warmtepompen in het algemeen dat de terugverdientijd korter wordt als je zonnepanelen hebt.

Hoe verhoog je je eigen verbruik met een tijdklok?

Heb je een volledig elektrische warmtepomp, dan haal je je warm water uit een voorraadvat. Milieu Centraal adviseert dat vat te laten opwarmen met de zonnestroom die je overdag opwekt. Dat stel je volgens Milieu Centraal eenvoudig in met een gewone tijdklok. Zo kan je eigen verbruik van zonnestroom stijgen van ongeveer 30 procent naar 40 tot 50 procent.

Let op: dit cijfer hoort bij het voorraadvat van een volledig elektrische warmtepomp, niet bij een warmtepompboiler of een gewone elektrische boiler. Dezelfde pagina noemt in een tabel 10 tot 20 procent extra eigen verbruik, afhankelijk van de grootte van het vat. Zie het als een richting, niet als een belofte voor jouw huis. Meer over het vat lees je in Boiler bij een warmtepomp: heb je een voorraadvat nodig?.

Wanneer? Milieu Centraal noemt de uren tussen 10 en 16 uur, of ’s nachts tussen 21 en 7 uur. Voor zonnestroom pak je de eerste.

En de legionellacyclus dan?

Het RIVM zegt dat de kans om thuis ziek te worden door legionella erg klein is en adviseert de boiler goed af te stellen, ten minste 60 graden. Milieu Centraal beschrijft dat een warmtepomp met voorraadvat het water elke week even boven 60 graden brengt. Laat de temperatuur door de installateur instellen en zet het legionellaprogramma niet uit, ook niet om zonnestroom te sparen.

Werkt dit ook met een gewone elektrische boiler?

Een gewone elektrische boiler kun je volgens Milieu Centraal ook aansturen, zodat hij opwarmt op tijden van veel zonnestroom. Dat kan soms al met een eenvoudige tijdschakelaar, maar gebeurt meestal met slimme aansturing. Milieu Centraal is ook nuchter: het effect is beperkt, want het apparaat gaat niet zuinig met stroom om en in de winter komt de stroom vooral uit het net. Gebruik je veel warm water, dan noemt Milieu Centraal een warmtepomp de slimste keus.

Een timer op een close-in boiler of kokendwaterkraan helpt ook (Milieu Centraal). De twee soorten naast elkaar zie je in warmtepompboiler of elektrische boiler.

Wat verandert er als salderen stopt?

Bij salderen mag je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen stroom die je afneemt. De Rijksoverheid schrijft dat de salderingsregeling vanaf 1 januari 2027 stopt. Tot en met 31 december 2026 kun je nog salderen, dus op 8 oktober 2026 geldt de regeling nog. Meer lees je in salderen stopt op 1 januari 2027.

Daarna krijg je een terugleververgoeding. De Rijksoverheid zegt dat die tot 2030 minimaal 50 procent van het kale leveringstarief van stroom moet zijn, dat is het stroomtarief zonder belastingen. Dat is een ondergrens, geen bedrag dat je krijgt. Leveranciers mogen terugleverkosten rekenen, maar alleen kosten die zij echt maken. Lees de terugleververgoeding na 2027 voor de uitleg.

Milieu Centraal noemt eigen zonnestroom vaak 3 tot 4 keer goedkoper dan ingekochte stroom. Onze eigen redenering: na salderen wordt het moment van opwarmen daarom belangrijker. Meer manieren om je eigen verbruik te verhogen staan in eigen verbruik van zonnepanelen verhogen.

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig voor een (elektrische) boiler?

Een kant-en-klaar antwoord vonden we bij geen enkele bron. Daarom hieronder een rekensom van onszelf, op twee cijfers van Milieu Centraal.

Is het een warmtepompboiler in plaats van een elektrische boiler? Dan heb je minder panelen nodig. De CE Delft-factsheet uit 2021 (oud) geeft voor een gezin van vier 1.930 kWh per jaar voor een warmtepompboiler tegenover 5.090 kWh voor een elektrische boiler. Dat is ongeveer 38 procent (onze eigen deling). Gebruik dit alleen als verhouding: het verschil met de 1.700 kWh van Milieu Centraal is niet te verklaren. Neem liever je eigen verbruik of een offerte als uitgangspunt.

Hoe weet je wanneer de zon of de prijs meewerkt?

Een tijdklok werkt op de klok, niet op het weer of de stroomprijs. Bij EnergieSignaal sturen we je een bericht als stroom goedkoop is of de zon volop levert, zodat jij weet wanneer je boiler of voorraadvat het best kan draaien. Zie hoe het werkt. Meer over de uren zelf lees je in de goedkoopste uren om stroom te gebruiken.

Veelgestelde vragen

Kan een warmtepompboiler op zonnepanelen draaien?

Een warmtepompboiler werkt op stroom, dus je panelen kunnen hem voeden. Of hij opwarmt als de zon schijnt, hangt af van hoe je hem instelt. Milieu Centraal beschrijft de tijdklok bij het voorraadvat van een volledig elektrische warmtepomp en een tijdschakelaar of slimme sturing bij een gewone elektrische boiler.

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig voor een elektrische boiler?

Eigen rekensom, geen bron zegt dit: bijna 1.700 kWh per jaar (Milieu Centraal) gedeeld door ongeveer 380 kWh per paneel is ongeveer 4,5 paneel. Dat klopt alleen op jaarbasis, dus alleen met salderen, tot en met 2026.

Krijg je vanaf 2027 de helft van je stroomprijs terug?

Nee. De Rijksoverheid schrijft dat de vergoeding tot 2030 minimaal 50 procent van het kale leveringstarief moet zijn. Dat is een ondergrens. Leveranciers mogen terugleverkosten rekenen, maar alleen kosten die zij echt maken.

Moet ik het legionellaprogramma uitzetten als ik overdag opwarm?

Nee. Het RIVM adviseert de boiler goed af te stellen, ten minste 60 graden. Laat de temperatuur door de installateur instellen en zet het programma niet uit.

Lees ook

ZonnepanelenEigen verbruik van zonnepanelen verhogen: 9 manieren

SalderenSalderen stopt op 1 januari 2027: wat betekent dat voor jou?