Kun je zonnestroom opslaan voor de winter?

Kun je zonnestroom opslaan voor de winter? Met een thuisbatterij niet: die bewaart stroom voor hooguit een paar dagen, niet voor een seizoen. Wie in de zomer een overschot aan zonne-energie heeft en in december een hoge rekening, zoekt dus iets anders dan een batterij. Hieronder zie je hoe groot het gat is, welke technieken voor seizoensopslag bestaan, waar die staan en wat je zelf wel kunt doen.

Kun je zonnestroom van de zomer opslaan voor de winter?

Nee, niet met een thuisbatterij. De Consumentenbond schrijft dat de capaciteit van zo’n batterij veel te klein is om de overtollige zonne-energie uit de zomer te bewaren tot in de winter. Een gemiddelde thuisbatterij levert genoeg stroom voor 1 of 2 dagen (Consumentenbond, 12 september 2026). Vereniging Eigen Huis, die zelf thuisbatterijen verkoopt, schrijft hetzelfde: “Je kunt dus geen stroom opslaan in de zomer en bewaren voor de winter.”

Heb je net zonnepanelen of overweeg je ze? Dan staat de basis in ons artikel over zonnepanelen: wat ze zijn, wat ze kosten en wat ze opleveren.

Waarom is een thuisbatterij geen seizoensopslag?

Omdat het twee verschillende klussen zijn. Een thuisbatterij verschuift stroom van overdag naar de avond, niet van juli naar januari. De RVO-handreiking voor installateurs maakt dat onderscheid: elektrische en elektrochemische opslag, zoals batterijen, noemt zij kort-cyclisch. Seizoensopslag is lang-cyclisch, en daarvoor noemt RVO chemische opslag “bij uitstek geschikt” (Handreiking energieopslag, september 2022).

Milieu Centraal legt de beperking van de batterij zelf uit. In de zomer wekken je panelen meer op dan de batterij kan opslaan, en in de winter te weinig om hem vol te laden (28 september 2026). Hoe een batterij zich in december precies gedraagt, lees je in ons artikel over de thuisbatterij in de winter.

Hoeveel zonnestroom wek je in de zomer en in de winter op?

In een gemiddeld jaar komt volgens Milieu Centraal ongeveer 37 procent van de opbrengst in juni, juli en augustus en ongeveer 10 procent in december, januari en februari. Dat is onze eigen optelling van hun maandpercentages (1991-2020). Juni levert ongeveer 6 keer zo veel als december.

Onze eigen rekensom op de cijfers van Milieu Centraal, voor 10 panelen met 3.500 kWh per jaar:

De zomeropbrengst is dus ruim 200 keer de inhoud van een batterij van 6 kWh, de gemiddelde grootte volgens Milieu Centraal.

Tweede rekensom, met een aanname: verbruik je zelf 3.500 kWh per jaar, plat verdeeld (ongeveer 9,6 kWh per dag), dan heb je in 90 winterdagen ongeveer 864 kWh nodig. De panelen dekken dan ongeveer 40 procent. Met een warmtepomp ligt het winterverbruik hoger.

Voor het hele land is het verschil nog groter. RVO schrijft in de Routekaart Energieopslag (voorjaar 2023) dat de opwekking van zonnestroom in de zomermaanden wel 10 keer hoger kan zijn dan in de wintermaanden. Dat is een nationaal cijfer met een andere definitie dan die van Milieu Centraal; vergelijk ze niet.

Welke technieken voor seizoensopslag bestaan er?

Er bestaan technieken, maar de bronnen die wij lazen plaatsen ze vooral op grote schaal. Voor stroom noemt RVO chemische opslag, zoals waterstof. Voor warmte is er opslag in de bodem: overtollige warmte gaat in de zomer de grond in en wordt in de winter gebruikt voor verwarming.

Volgens RVO werkt die bodemopslag “vooral voor kantoren of glastuinbouw goed” (RVO, inhoud gecontroleerd op 16 augustus 2021, dus de stand van toen). In de Routekaart ligt de focus voor seizoensopslag van warmte op collectieve systemen, zoals warmtenetten. Een rijtjeshuis met zonnepanelen staat daar niet bij.

Wat is het rendement van zonnestroom opslaan als waterstof?

Volgens RVO heeft de route van stroom naar waterstof en weer terug naar stroom een totaalrendement van 30 tot 40 procent (rendement van stroom naar gas en terug, volgens de Routekaart). Anders gezegd, volgens de stand van 2023: 60 tot 70 procent van de stroom gaat onderweg verloren. Dat gaat over grootschalige toepassingen. Voor een woning vonden wij geen neutrale bron met een prijs of een rendement, dus die noemen we niet.

Ook op nationale schaal is het nog niet zover. Het kabinet stelde op 3 juli 2026 450 miljoen euro beschikbaar voor een grote ondergrondse waterstofopslag in Zuidwending. Van de eerste plannen tot ingebruikname gaat volgens de Rijksoverheid al snel 10 tot 15 jaar over, en het gaat om opslag “voor momenten van schaarste”, niet om opslag voor huishoudens met zonnepanelen.

Is een buurtbatterij een oplossing voor de winter?

Nee. Een buurtbatterij deelt een grotere batterij met de buurt, maar blijft een batterij voor uren. Milieu Centraal schrijft dat er in Nederland nog maar enkele actief zijn.

CE Delft en Witteveen+Bos concludeerden in 2023, in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, dat er geen businesscase is voor thuis- en buurtbatterijen, ook niet bij de afbouw van de salderingsregeling en het eventueel afschaffen van dubbele energiebelasting. Het gaat om batterijen voor uren, niet voor seizoenen.

Wat kun je wel doen met je zomeroverschot?

Het verbruik verschuiven naar het moment dat de zon schijnt. Wasmachine, vaatwasser en droger overdag, de auto laden en een voorraadvat voor warm water overdag verwarmen. Zelf verbruikte zonnestroom is volgens Milieu Centraal zo’n 4 keer goedkoper dan stroom inkopen (19 augustus 2026). Alle manieren staan in ons artikel over eigen verbruik van zonnepanelen verhogen.

Dat helpt van de lente tot de herfst. In de winter helpt het nauwelijks: een volledig elektrische warmtepomp draait volgens Vereniging Eigen Huis, die zelf warmtepompen verkoopt, vooral ’s winters op volle toeren, terwijl panelen dan bijna niets opwekken. Slim sturen overdag heeft volgens hen alleen zin in de herfst en de lente.

EnergieSignaal slaat zelf geen stroom op en kan het wintergat niet dichten. Wel sturen wij je een bericht als stroom goedkoop is of je panelen veel opwekken, zodat je weet wanneer het loont om de was of de auto aan te zetten. Zo werkt het.

Wat gebeurt er met het overschot dat je niet kunt bewaren?

Je levert het terug aan het net. Het net blijft nodig, ook met een thuisbatterij ben je niet zelfvoorzienend. Tot 2027 mag je volgens de Rijksoverheid zelf opgewekte stroom terugleveren en wegstrepen tegen je verbruik op een ander moment. Vanaf 2027 vervalt dat belastingvoordeel en krijg je een vergoeding van de energieleverancier voor alle stroom die je teruglevert (Rijksoverheid, 1 oktober 2026). Onze eigen inschatting, geen bron: tot 2027 deed salderen voor jou het werk van een seizoensopslag op papier. Die rol valt weg.

Veelgestelde vragen

Kan ik zonne-energie van de zomer opslaan voor de winter?

Met een thuisbatterij niet. De Consumentenbond noemt de capaciteit veel te klein om zonnestroom van de zomer tot de winter te bewaren; een gemiddelde thuisbatterij levert genoeg stroom voor 1 of 2 dagen.

Hoeveel dagen kom je met een thuisbatterij door?

Volgens de Consumentenbond levert een gemiddelde thuisbatterij genoeg stroom voor 1 of 2 dagen. Vereniging Eigen Huis schrijft dat een volle batterij hooguit 1 tot 2 dagen in je verbruik voorziet.

Is waterstof een oplossing om zonnestroom te bewaren?

Op grote schaal wordt het voorbereid; voor een woning kunnen wij het niet onderbouwen. RVO noemt chemische opslag zoals waterstof bij uitstek geschikt als seizoensopslag, met een totaalrendement van 30 tot 40 procent. Voor een woning vonden wij geen neutrale bron.

Wat gebeurt er met mijn overschot na 2027?

Vanaf 2027 vervalt het salderen en krijg je volgens de Rijksoverheid een vergoeding van de energieleverancier voor alle stroom die je teruglevert.

Helpt een buurtbatterij tegen het wintergat?

Nee. Volgens Milieu Centraal zijn er nog maar enkele buurtbatterijen actief, en ze slaan stroom op voor uren, niet voor seizoenen.

Lees verder: Zo controleer je of je zonnepanelen genoeg opbrengen.

Lees ook

ZonnepanelenZo controleer je of je zonnepanelen genoeg opbrengen

ZonnepanelenEigen verbruik van zonnepanelen verhogen: 9 manieren