Zonnepanelen: wat zijn het, wat kosten ze en wat leveren ze op?

Zonnepanelen zijn panelen op je dak die zonlicht omzetten in stroom. Voor 10 panelen van 435 wattpiek rekent Milieu Centraal met € 3.800 aan kosten, inclusief omvormer en installatie en zonder btw (prijspeil mei 2025), en met ongeveer 3.800 kWh stroom per jaar. Hieronder lees je hoe zonnepanelen werken, wat ze kosten en opleveren, wat er per 1 januari 2027 verandert en waar je op let voor je er een koopt.

Wat zijn zonnepanelen en hoe werken ze?

Een zonnepaneel zet zonlicht om in elektriciteit. In de meeste panelen gebeurt dat met het mineraal silicium (Milieu Centraal, 30 juni 2026). Meer dan 95 procent van de panelen op de markt is van silicium: zwart (monokristallijn) of blauw (polykristallijn).

De panelen leveren gelijkstroom. Een omvormer zet die om in wisselstroom, die past bij het stroomnet en je apparaten (Milieu Centraal). Stroom die je niet zelf gebruikt, gaat naar het net. Het vermogen van een paneel staat in wattpiek (Wp): het maximale vermogen onder ideale omstandigheden. Milieu Centraal noemt een paneel van 435 Wp gangbaar.

Hoeveel zonnepanelen zijn er in Nederland?

Eind 2025 telde het CBS ruim 3,3 miljoen zonnestroominstallaties met samen ongeveer 29,4 gigawattpiek aan paneelvermogen (CBS, tabel van 12 juni 2026, nader voorlopig). Daarvan zijn ruim 3 miljoen installaties bij woningen, samen ongeveer 12,1 gigawattpiek. Dat is gemiddeld ongeveer 4 kWp per installatie, ruwweg 9 panelen van 435 Wp (onze eigen deling).

Let op: het CBS telt installaties, geen huizen. Een woning kan meer dan een installatie hebben. Milieu Centraal noemt meer dan 2,9 miljoen huizen met zonnepanelen.

Wat kosten zonnepanelen?

Voor 10 panelen van 435 Wp rekent Milieu Centraal met € 3.800 zonder btw, inclusief omvormer en installatie (prijspeil mei 2025, pagina van 10 september 2026). De Consumentenbond noemt € 4.000 tot € 6.000 voor 10 panelen (30 januari 2026). Bij een plat dak ligt het hoger: de Consumentenbond noemt € 4.800 (parallel geschakeld) tot € 5.000 (serieel geschakeld) voor 10 panelen (Consumentenbond, Kosten en opbrengsten zonnepanelen, 18 maart 2026; RVO-kentallen november 2024). Kleinere pakketten zijn per paneel iets duurder: Milieu Centraal geeft € 2.500 voor 6 en € 3.200 voor 8 panelen, wat in onze eigen berekening ongeveer € 417 en € 400 per paneel is, tegen € 380 bij 10.

Er geldt 0% btw op de levering en installatie van zonnepanelen bij een woning. Milieu Centraal schrijft dat de btw op 1 januari 2023 is afgeschaft. Een offerte vergelijken, aanbetalingen en bedenktijd? Dat staat in zonnepanelen kopen: waar let je op?

Hoeveel stroom leveren zonnepanelen op?

Volgens Milieu Centraal wekken 10 panelen van 435 Wp ongeveer 3.800 kWh per jaar op (10 september 2026). Bij 6 panelen is dat 2.300 kWh en bij 8 panelen 3.000 kWh. Per Wp is dat ongeveer 0,87 kWh per jaar (onze eigen deling: 3.800 gedeeld door 4.350 Wp).

Als vergelijking: in PVGIS, het rekenmodel van de Europese Commissie (JRC), geeft een ideaal opgesteld systeem op 36 graden naar het zuiden, in het midden van het land en zonder schaduw, ongeveer 1.023 kWh per kWp per jaar, met 14% systeemverlies (onze eigen run op 11 oktober 2026). Milieu Centraal ligt daar ruim 14% onder (onze eigen berekening). Vermoedelijk ligt een gemiddeld dak minder ideaal dan het model (onze eigen inschatting, geen bron).

Wat bepaalt de opbrengst van zonnepanelen?

• Richting en helling. Panelen op het zuiden, zuidwesten en zuidoosten onder een hoek van ongeveer 36 graden leveren het meest. Oost of west onder 30 graden geeft volgens Milieu Centraal ongeveer 80% van het optimum, noord onder 30 graden ongeveer 60%. PVGIS komt op 80% en 57%.
• Schaduw. Schaduw op een paneel verlaagt bij de meeste systemen de opbrengst van het hele systeem. Micro-omvormers of power optimizers kunnen helpen (Milieu Centraal).
• Het seizoen. In juni komt ongeveer 13% van de jaaropbrengst, in december 2% (Milieu Centraal).
• Het weer. Het verschilt per jaar. PVGIS geeft een standaardafwijking van ongeveer 5% rond het jaargemiddelde (onze eigen deling).

Meer cijfers, ook over rendement en veroudering, staan in opbrengst en rendement van zonnepanelen.

Wat leveren zonnepanelen op je energierekening op?

Dat hangt af van hoeveel van je zonnestroom je zelf direct gebruikt. Milieu Centraal rekent met 30 procent eigen verbruik, de rest gaat het net op. Een kWh die je zelf verbruikt is volgens Milieu Centraal zo’n 3 tot 4 keer voordeliger dan stroom die je koopt. Op stroom die je direct zelf gebruikt betaal je geen belasting en geen leverancierskosten (Rijksoverheid).

Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling (Rijksoverheid). Teruggeleverde stroom wordt dan niet meer verrekend met wat je afneemt. Je leverancier moet tot 2030 minstens 50 procent van het kale leveringstarief vergoeden. Wat dat in jouw situatie betekent, lees je in salderen stopt op 1 januari 2027.

Milieu Centraal rekent met 30 procent eigen verbruik en de situatie vanaf 2027. Dat geeft de volgende besparing op je energierekening (peildatum 10 september 2026, prijspeil mei 2025):

Wil je weten hoe je meer van je eigen stroom zelf gebruikt? Zie eigen verbruik van zonnepanelen verhogen.

Hoe lang duurt het voor zonnepanelen zijn terugverdiend?

Er is geen vaste terugverdientijd. Milieu Centraal noemt er zelf geen, omdat die per situatie verschilt. De Consumentenbond rekende in januari 2026 een voorbeeld door: 10 panelen op een schuin dak voor € 4.100, plus € 1.000 voor een nieuwe omvormer na 12 jaar, bij een stroomprijs van € 0,24 per kWh en 30 procent direct verbruik. De bond noemt dit zelf “een indicatie op basis van 1 voorbeeld met een gunstigste situatie”. De uitkomsten, uit de pagina Terugverdientijd zonnepanelen van de Consumentenbond van 30 januari 2026:

• 16,8 jaar als je 2026 nog met salderen meetelt (Consumentenbond, 30 januari 2026).
• 17,8 jaar als je vanaf 2027 rekent (Consumentenbond, 30 januari 2026). Koop je nu, dan past dit getal het best, omdat het voordeel van salderen in 2026 grotendeels voorbij is. Dat is onze eigen redenering op de bronnen.
• 17 tot 20 jaar als vuistregel, inclusief één keer de omvormer vervangen (Consumentenbond, 30 januari 2026).
• 16,8 tot 20,0 jaar (basis: 2026 met salderen meegeteld) afhankelijk van de installatieprijs: 16,8 jaar bij € 4.100, 17,5 bij € 4.300, 19,3 bij € 4.800 en 20,0 bij € 5.000, steeds met € 1.000 voor de omvormer erbij (Consumentenbond, januari 2026).

Delen kan ook, maar dat geeft een ander getal. Onze eigen rekensom op Milieu Centraal: € 3.800 gedeeld door € 260 besparing per jaar is ongeveer 14,6 jaar. Dat is niet te vergelijken met de 17,8 jaar van de Consumentenbond, want die som telt geen vervangen omvormer en geen rente, en gaat uit van andere prijzen. Gebruik je meer zelf direct, dan wordt het korter: op het voorbeeld van de bond komt onze eigen berekening bij 40 en 50 procent direct verbruik uit op 13,7 en 11,1 jaar. Die twee percentages zijn onze eigen aanname, geen cijfers van de bond. Stijgen de stroomprijzen, dan verdien je sneller terug; dalen ze, dan duurt het langer.

De hele som, stap voor stap, staat in terugverdientijd van zonnepanelen.

Is jouw dak geschikt voor zonnepanelen?

De meeste Nederlandse daken zijn geschikt, schrijft Milieu Centraal (29 juni 2026). Het hangt af van drie dingen: richting en helling, schaduw en beschikbare ruimte. De gunstigste hoek bij een schuin dak is meestal 20 tot 50 graden. In PVGIS verschillen zuid onder 30 en onder 45 graden minder dan 1% met 36 graden (onze eigen berekening).

Op een asbestdak leg je geen zonnepanelen (Milieu Centraal). Een dakscan is een berekening op basis van ligging, hellingshoek en schaduw en blijft een inschatting (Consumentenbond, 18 maart 2026). Voor maatwerk vraag je een installateur het dak te beoordelen. Wat dakscans wel en niet kunnen, lees je in is je dak geschikt voor zonnepanelen?

Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

Dat hangt af van je jaarverbruik. De Consumentenbond geeft een rekenregel: jaarverbruik in kWh maal 1,1, gedeeld door het vermogen van een paneel in wattpiek. Bij 3.000 kWh en 400 wattpiek komt dat op 8,25, dus 9 panelen (Consumentenbond, Hoeveel zonnepanelen heb je nodig, 18 maart 2026). Een installatie die groter is dan nodig voor je jaarverbruik raadt de bond tegenwoordig af (Consumentenbond, Zonnepanelen kiezen, 18 maart 2026), en Milieu Centraal noemt je dak helemaal volleggen momenteel niet de slimste keuze (10 september 2026). Een warmtepomp of elektrische auto verandert je verbruik, en dus ook het aantal panelen. Dat werken we uit in hoeveel zonnepanelen heb je nodig?

Wat komt er na de aanschaf bij kijken?

• Levensduur. Panelen gaan ongeveer 25 jaar mee (Milieu Centraal; Rijksoverheid). Fabrikanten garanderen meestal 80% van het vermogen na 25 jaar. Dat is een garantie, geen meting.
• Omvormer. Die gaat gemiddeld ongeveer 12 jaar mee (Milieu Centraal). De Consumentenbond rekent op € 1.000 tot € 2.000 voor een nieuwe, inclusief installatie (30 januari 2026).
• Schoonmaken. Bij panelen onder een hoek van meer dan 20 graden spoelt de regen ze meestal schoon (Milieu Centraal). Zakt je opbrengst met meer dan 10 procent, laat dan panelen en omvormer nakijken.
• Verzekering. Zonnepanelen vallen onder de dekking van je woonverzekering, vaak via de opstalverzekering. Meld ze altijd bij je verzekeraar (Consumentenbond, 21 mei 2026).
• Aanmelden. Je meldt je zonnepanelen aan op energieleveren.nl. Netbeheer Nederland noemt dat verplicht, Enexis wettelijk verplicht.
• Vergunning. In de meeste gevallen heb je geen vergunning nodig (Rijksoverheid). Voor monumenten en beschermde stads- of dorpsgezichten gelden andere regels; vraag het je gemeente.
• Afdanken. In Nederland moet je afgedankte zonnepanelen apart inleveren (Milieu Centraal).

Veelgestelde vragen

Wat kosten zonnepanelen?

Voor 10 panelen van 435 wattpiek rekent Milieu Centraal met 3.800 euro, inclusief omvormer en installatie en zonder btw (prijspeil mei 2025; pagina van 10 september 2026). De Consumentenbond noemt 4.000 tot 6.000 euro voor 10 panelen (30 januari 2026). Op de levering en installatie van zonnepanelen bij een woning is de btw 0 procent.

Hoeveel stroom leveren zonnepanelen op?

Volgens Milieu Centraal wekken 10 panelen van 435 wattpiek ongeveer 3.800 kWh per jaar op (10 september 2026). Je eigen dak kan meer of minder opleveren: richting, helling, schaduw en het weer verschillen.

Hoe lang gaan zonnepanelen mee?

Ongeveer 25 jaar, schrijft Milieu Centraal. Fabrikanten garanderen meestal dat een paneel na 25 jaar nog 80 procent van zijn vermogen heeft. Dat is een garantie, geen meting. De omvormer gaat korter mee, gemiddeld ongeveer 12 jaar volgens Milieu Centraal.

Hoe lang duurt het voor zonnepanelen zijn terugverdiend?

Geen bron geeft één vaste terugverdientijd voor iedereen. De Consumentenbond rekent in een voorbeeld uit januari 2026 op 17,8 jaar als je vanaf 2027 rekent, en noemt als vuistregel 17 tot 20 jaar, inclusief één keer de omvormer vervangen. Je eigen uitkomst hangt vooral af van wat je zelf direct verbruikt.

Stopt het salderen echt?

Ja. Vanaf 1 januari 2027 mag je teruggeleverde stroom niet meer verrekenen met stroom die je afneemt, schrijft de Rijksoverheid. Je leverancier moet de teruggeleverde stroom dan vergoeden, tot 2030 minstens met 50 procent van het kale leveringstarief.

Meer over zonnepanelen

• Zonnepanelen kopen: waar let je op?
• Terugverdientijd zonnepanelen
• Is je dak geschikt voor zonnepanelen? Dakscan en Google Sunroof
• Hoeveel zonnepanelen heb je nodig?
• Opbrengst en rendement van zonnepanelen
• Wat kosten 10 zonnepanelen inclusief installatie?
• Zonnepanelen na 2027: nog de moeite waard?
• Zo controleer je of je zonnepanelen genoeg opbrengen
• Eigen verbruik van zonnepanelen verhogen: 9 manieren
• Wat is de opvolger van zonnepanelen?
• Wat is een goed alternatief voor zonnepanelen?
• Wat is de gunstigste energieleverancier als je zonnepanelen hebt?
• Is het verstandig je zonnepanelen uit te zetten?
• Hebben zonnepanelen zin als je overdag niet thuis bent?
• Wat ze je niet vertellen over zonnepanelen
• Heb je iets aan je zonnepanelen als de stroom uitvalt?
• Kunnen buren klagen over zonnepanelen?
• Hoeveel zonnepanelen mogen er op een stopcontact?
• Mag ik zonne-energie delen met mijn buren? Dit zegt de wet
• Wat is de boete voor het niet aanmelden van zonnepanelen?

Bij EnergieSignaal houden we de stroomprijs voor je in de gaten. Wij sturen je een bericht als stroom goedkoop is of je panelen veel opwekken, zodat je weet wanneer je moet verbruiken. Zo werkt het.

Lees ook

ZonnepanelenZonnepanelen kopen: waar let je op?

ZonnepanelenTerugverdientijd zonnepanelen: hoeveel jaar duurt het?