Slimme meter: alles wat je moet weten

Een slimme meter is een digitale energiemeter die je stroom- en gasverbruik automatisch doorgeeft aan je netbeheerder. Wat een slimme meter is, wat hij meet, wat hij kost en wat je er zelf mee kunt, lees je hieronder. Alle cijfers hebben een bron en bij wat we niet weten, zeggen we dat.

Wat is een slimme meter?

Een slimme meter is een digitale meter voor stroom en, als je gas hebt, ook voor gas. Volgens Netbeheer Nederland lees je er je verbruik op afstand mee uit, met jouw toestemming. De Rijksoverheid beschrijft het zo: de meter stuurt automatisch dagelijks informatie over je energieverbruik naar je netbeheerder. Dat vervangt het oude meterkastje met draaiende cijfertjes, waarvan jij of een monteur de stand moest opschrijven.

De Consumentenbond legt uit dat de gegevens via het mobiele netwerk worden verstuurd, dus je hebt geen wifi nodig. Netbeheer Nederland noemt als voordelen dat je geen meterstanden meer hoeft door te geven en dat je energierekening nauwkeuriger is. Voor het net zelf geldt dat netbeheerders pieken in het verbruik beter kunnen beheren en storingen sneller zien. De meter hoort bij je netbeheerder: de Consumentenbond schrijft dat je altijd meterhuur aan je netbeheerder betaalt, ook zonder slimme meter.

Het is ook al lang geen nieuwigheid meer. De ANWB schrijft dat de grootschalige uitrol in 2015 begon, en volgens Netbeheer Nederland en Liander heeft inmiddels 94 procent van de huishoudens en kleine bedrijven een geschikte meter. In januari 2026 ging het om ongeveer 500.000 klanten die nog een vervanging nodig hadden (Liander, 20 januari 2026).

Wat meet een slimme meter?

Stroom

De slimme meter meet hoeveel stroom je van het net afneemt. Heb je zonnepanelen, dan meet hij ook hoeveel je teruglevert, apart van wat je afneemt. Dat is belangrijk omdat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt en teruggeleverde stroom daarna een eigen prijs krijgt. Hoe die teruglevering wordt geteld, leggen we uit in ons artikel over salderen en je slimme meter.

Gas

Heb je een gasaansluiting, dan krijg je meestal ook een slimme gasmeter. Die stuurt zijn stand draadloos naar de slimme stroommeter, en die geeft hem door aan de netbeheerder. Via de P1-poort kun je volgens Keuze.nl (pagina bijgewerkt 14 juli 2026) je stroomverbruik elke seconde zien en je gasverbruik elke vijf minuten. Meer over de gasmeter staat in slimme gasmeter: hoe werkt hij en kun je hem aanvragen?

Wat hij niet meet

De meter weet niet welke apparaten aanstaan. Volgens de Rijksoverheid kunnen je netbeheerder en leverancier alleen zien hoeveel energie je verbruikt. Ze zien niet welke apparaten je gebruikt en ook geen leefpatroon.

Slimme meter of digitale meter?

Sinds 2026 kun je kiezen tussen twee soorten meters. Liander noemt er in totaal drie: slim, digitaal en analoog, waarvan de analoge niet meer wordt geplaatst. Het verschil tussen de twee die je mag kiezen:

De bronnen voor deze tabel zijn de Rijksoverheid, Liander, Radar en de ANWB. Wil je geen automatische uitlezing maar toch een slimme meter, dan kun je volgens de Rijksoverheid vragen om de communicatiefunctie uit te zetten. Je geeft je standen dan zelf door, zoals bij een digitale meter. Of je dat wilt, hangt af van wat je belangrijk vindt; daarover meer bij voordelen en nadelen.

Is een slimme meter verplicht?

Volgens de Rijksoverheid en Netbeheer Nederland moet je sinds 1 januari 2026 een slimme of digitale meter hebben. Heb je er nog geen, dan stuurt je netbeheerder je een brief. Een slimme meter is dus niet verplicht, maar een oude analoge meter mag niet blijven. Je mag volgens de Rijksoverheid een slimme meter weigeren als je in plaats daarvan een digitale meter laat plaatsen.

Wie helemaal niet meewerkt, kan een last onder dwangsom krijgen van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Volgens Keuze.nl en Gaslicht is het € 100 per keer, € 300 na drie keer (met zonnepanelen € 550 per keer, € 1.650 na drie keer); volgens Keuze.nl zijn dit geen maximumbedragen. Een dwangsom betalen betekent niet dat je de meter niet hoeft te laten plaatsen; de toezichthouder kan opnieuw een dwangsom opleggen (Keuze.nl). Alle details staan in ons artikel over slimme meter verplicht.

Slimme meter aanvragen en plaatsen

Bij de meeste huishoudens hoef je niets aan te vragen: je netbeheerder neemt contact op. Heb je een brief gekregen, dan is plaatsen volgens Keuze.nl altijd gratis. Wil je er eerder een, dan vraag je hem aan bij je eigen netbeheerder; dat is Liander, Stedin, Enexis, Rendo, Westland Infra of Coteq, afhankelijk van waar je woont. Zelf aanvragen kost volgens Stedin € 64,44 inclusief btw, en je krijgt binnen twee weken een brief om een afspraak te maken. Liander heeft zijn tarief voor vrijwillige wissels per 1 januari 2026 verhoogd, terwijl verplichte vervangingen gratis blijven.

Wie het hele traject wil volgen van aanvraag tot afspraak, vindt de stappen in slimme meter aanvragen: zo doe je dat. Over de dag van de plaatsing zelf gaat slimme meter laten plaatsen.

Voordelen en nadelen van een slimme meter

Een slimme meter heeft duidelijke voordelen, maar niet iedereen vindt ze even zwaar wegen.

De afweging in volle breedte, met wat er klopt van de bekendste zorgen, vind je in slimme meter: voordelen en nadelen.

Privacy: wie ziet wat?

Volgens de Rijksoverheid mogen je netbeheerder en leverancier je meterstanden alleen op bepaalde momenten uitlezen: één keer per jaar voor je jaarafrekening, twaalf keer per jaar voor je maandoverzicht, bij overstappen, bij verhuizen en als het nodig is voor het beheer van het net. Ze mogen de gegevens alleen voor hun wettelijke taken gebruiken en niet delen zonder jouw toestemming. Netbeheer Nederland schrijft dat gegevens per dag, per uur of per kwartier alleen met jouw toestemming aan andere partijen gaan. Toezicht is er van de ACM en de Autoriteit Persoonsgegevens, en netbeheerders volgen de Gedragscode Slim Netbeheer en de AVG. De volledige uitleg staat in ons artikel over de P1-poort en je privacy.

Slimme meter uitlezen: P1-poort en apps

Elke slimme meter heeft een P1-poort, achter een klepje. Daar kun je een klein apparaat op aansluiten dat je verbruik live laat zien. Volgens Keuze.nl kost zo'n apparaat ongeveer € 25, en sommige online portalen rekenen na een proefperiode maandelijks een bedrag. Milieu Centraal schrijft dat je met een energieverbruiksmanager ongeveer 2 procent op stroom en 7 procent op gas kunt besparen, samen ongeveer € 110 per jaar bij gemiddeld verbruik. Netbeheer Nederland meldt dat gegevens uit de P1-poort alleen bij de bewoner terechtkomen.

Welke apps er zijn, wat gratis is en wat niet, lees je in slimme meter uitlezen met een app. Hoe de P1-poort werkt, staat in je slimme meter en de P1-poort.

Slimme meter en zonnepanelen

Heb je zonnepanelen, dan speelt je meter een grotere rol dan je misschien denkt. Een oude analoge meter draait terug als je stroom teruggeeft en toont alleen het saldo, dus je leverancier kan niet apart zien hoeveel je teruglevert (Energievergelijk.nl). Liander schrijft dat de nieuwe regels nodig zijn omdat na het einde van de salderingsregeling in 2027 nauwkeurig gemeten moet worden wat je afneemt en wat je opwekt. Een slimme of digitale meter legt die twee wel apart vast.

Voor je portemonnee kan dat uitmaken. Energievergelijk.nl rekende voor dat een huishouden dat 2.500 kWh per jaar teruglevert na de overstap naar een digitale meter ongeveer € 326 per jaar extra kwijt kan zijn, vooral door terugleverkosten. Dat is hun berekening, niet de onze, en je eigen bedrag hangt af van je contract. Hoe het precies zit, lees je in zonnepanelen zonder slimme meter, en over de kosten per kWh in terugleverkosten uitgelegd.

Veelgestelde vragen over de slimme meter

Lees verder: alle uitleg per onderwerp

Slimme meterSlimme meter aanvragen: zo doe je dat

Slimme meterSlimme meter verplicht: wat is de regel?

Slimme meterSlimme meter: voordelen en nadelen

Slimme meterSlimme meter uitlezen met een app