Gasprijs afgelopen jaren: de cijfers van CBS en ACM

De gasprijs afgelopen jaren schommelde sterk. Het CBS rekende voor 2021 gemiddeld 0,29 euro per m3 aan leveringstarief en voor 2023 1,06 euro, beide inclusief btw. De ACM-cijfers die de Consumentenbond toont zijn een andere reeks, de mediaan van het aanbod, en daarom verschillen de getallen. Dat 1,06 is een contractprijs en niet wat huishoudens in 2023 betaalden: er gold een prijsplafond. Deze pagina geeft vastgestelde cijfers uit het verleden, elk met zijn prijsbasis. Wat de gasprijs gaat doen staat hier niet.

Gasprijs afgelopen jaren: hoe liep de prijs per m3?

De langste reeks voor alle lopende contracten komt van het CBS en begint in januari 2021. Het CBS meet het variabele leveringstarief voor gas: de prijs voor het gas zelf, zonder energiebelasting, vastrecht en netbeheer. Nieuwe en bestaande contracten tellen mee. De maandcijfers zijn gewogen op de omzet van de leveranciers in het jaar voor publicatie. Het jaarcijfer is het rekenkundig gemiddelde van de twaalf maanden. Het CBS waarschuwt zelf dat zo’n jaargemiddelde de daadwerkelijk betaalde prijs kan onder- of overschatten.

Voor de jaren ervoor heeft het CBS alleen een stopgezette tabel over nieuwe contracten (inclusief btw: 2018 0,33 euro, 2019 0,35 euro, 2020 0,28 euro per m3). Het CBS schrijft dat die prijzen kunnen afwijken van wat huishoudens betalen. Wij nemen ze niet op in de tabel hieronder.

Hoeveel kostte gas per m3 in 2021, 2022, 2023, 2024 en 2025?

Dit is alleen het leveringsdeel van het gas. Energiebelasting, vastrecht en transport zitten er niet in, en het is een gemiddelde over contracten (maandcijfers gewogen op de omzet van de leveranciers, jaarcijfer het rekenkundig gemiddelde van twaalf maanden), niet de prijs die jij betaalde. De cijfers 2023 zijn de contractprijs zonder het prijsplafond.

Waarom ook exclusief btw? Het CBS schrijft dat de btw op energie in juli 2022 is verlaagd. In de CBS-reeks is dat zichtbaar: het verschil tussen de reeks met en zonder btw is 21 procent tot en met juni 2022, 9 procent in juli tot en met december 2022 en vanaf januari 2023 weer 21 procent. Het jaargemiddelde 2022 inclusief btw bevat dus zes maanden met 21 procent btw en zes met 9 procent. Onze eigen rekensom op de cijfers exclusief btw: ongeveer 208 procent erbij van 2021 naar 2022 (inclusief btw zou dat 187 procent zijn), ongeveer 16 procent van 2022 naar 2023 (inclusief btw 24,5 procent), ongeveer 41 procent eraf van 2023 naar 2024 en ongeveer 2 procent erbij van 2024 naar 2025. Van 2021 naar 2025 is dat ongeveer 115 procent erbij. Waarom de prijs in die jaren steeg of daalde, hebben wij in een neutrale bron niet teruggevonden, en een verklaring geven wij dus niet.

Per maand zijn de uitersten in de CBS-reeks (inclusief btw, leveringstarief): maart 2021 het laagst met 0,2752 euro en januari 2023 het hoogst met 1,9961 euro. Tussendoor: januari 2022 0,5036, december 2022 1,5162 (met 9 procent btw) en juli 2023 0,6951 euro per m3.

Wat deed het prijsplafond in 2023 met de gasprijs?

In 2023 gold een prijsplafond. Voor de eerste 1.200 m3 gas betaalden huishoudens maximaal 1,45 euro per m3, inclusief belastingen en btw (CBS, Technische toelichting bij De energierekening juni 2023). De Rijksoverheid meldde op 9 december 2022 hetzelfde bedrag per m3 tot 1.200 m3. De ACM rekent het plafond van 1,45 euro om voor inflatie naar ongeveer 1,59 euro nu.

Het CBS schrijft dat een maatregel als het prijsplafond geen invloed heeft op de contractprijs in de tabel hierboven. Daarnaast laat het CBS een aparte kolom zien waarin het plafond is meegerekend: voor januari 2023 staat daar 0,9235 euro per m3 tegenover een contractprijs van 1,9961 euro, en voor december 2023 0,6882 tegenover 0,6927 (inclusief btw). Die kolom is een leveringstarief, geen totaalprijs, en niet te vergelijken met de 1,45 euro van het plafond. Het hoogste maandcijfer van de reeks, januari 2023, is een contractprijs voor levering. Onze eigen lezing: dat is niet wat een huishouden in die maand per m3 afrekende.

Waarom verschillen CBS en ACM zo veel in de gasprijs per m3?

De ACM kijkt naar iets anders dan het CBS: de prijzen in het midden van de contracten die leveranciers op dat moment aanbieden, de mediaan. De Consumentenbond zet die ACM-cijfers in een tabel, en schrijft er zelf bij dat het gaat om de mediaan van de prijzen van de aangeboden contracten. Boven de tabel staat bij de Consumentenbond ook het woord gemiddelde; de tabel gaat over de mediaan.

Dit zijn de mediaan van wat wordt aangeboden, niet van wat huishoudens met een lopend contract betalen. Deze reeks is een andere maat dan die van het CBS: in september 2025 was het CBS-leveringstarief 0,63 euro per m3 en de ACM-mediaan voor variabel 1,30. Onze eigen rekensom: dat is een verschil van ruim een factor twee (1,30 gedeeld door 0,6269 is 2,07), tussen twee verschillende maten.

Beide reeksen meten iets anders, dus de getallen verschillen: een gemiddelde van de lopende contractprijzen is geen mediaan van het aanbod. Over de periode vóór 2023 vonden wij geen ACM-medianen per jaar, en een tienjaarsreeks voor consumentenprijzen vonden wij niet.

Wat is er in 2026 met de gasprijs gebeurd?

De CBS-maandcijfers voor 2026 (leveringstarief, inclusief btw, euro per m3): januari 0,5868, april 0,5641 (het laagste van 2026), juni 0,5852, juli 0,6277, augustus 0,6526 en september 0,6618. Het cijfer van september is voorlopig en wordt volgens het CBS definitief bij de publicatie van de volgende maand. Onze eigen rekensom: september 2026 ligt ongeveer 5,6 procent boven september 2025 (0,6269).

De ACM meldde op 11 september 2026 dat de tarieven van aangeboden vaste gascontracten de afgelopen maand circa 4 procent waren gestegen en dat het consumententarief voor nieuwe contracten op het hoogste niveau van de afgelopen drie jaar lag. Als groothandelsprijs noemt de ACM begin augustus rond 58 euro per MWh en op 11 september circa 80 euro per MWh. Eerder, op 8 april 2026, schreef de ACM dat de groothandelsprijs (TTF) van rond 30 euro per MWh voor de oorlog naar een piek van 74 euro op 19 maart ging en naar 44 euro op het moment van schrijven, en dat de prijzen voor huishoudens de groothandelsmarkt volgen. Het zijn uitspraken van de ACM; wij voegen er geen oorzaak aan toe. De ACM-cijfers van half oktober 2026 zijn nog niet verwerkt.

Wat zit er naast het leveringstarief nog in de gasprijs per m3?

De totale gasprijs per m3 bestaat uit meer dan het leveringstarief. Het CBS toont de onderdelen apart. Energiebelasting per m3, inclusief btw: 2021 0,42176; 2022 0,41771 (daarnaast ODE 0,09948); 2023 0,59266; 2024 0,70544; 2025 0,69957; september 2026 0,7268. Per 2023 is de ODE als aparte heffing vervallen en opgenomen in de energiebelasting. In 2022 was belasting plus ODE samen 0,51719 (optelling van twee CBS-cijfers, onze eigen rekensom), zodat de stap naar 2023 kleiner is dan hij lijkt. De ACM schrijft dat de belasting op aardgas steeg van 0,44 euro per m3 in 2022 naar 0,73 euro in 2026; lees er meer over bij energiebelasting 2026.

Onze eigen rekensom: tellen we leveringstarief en energiebelasting (inclusief ODE) per m3 bij elkaar op, inclusief btw, dan komen we op 0,82 euro in 2021 en 1,36 euro in 2022, hetzelfde als wat het CBS zelf noemt. Vastrecht en transport zitten daar niet in, en die rekent het CBS per jaar, niet per m3. Het CBS noemt het vaste leveringstarief 69,00 euro per jaar in 2021 en 89,82 in 2025, en het transporttarief 187,85 euro in 2021 en 247,55 in 2025 (alles inclusief btw).

Waar lees je meer over je contract?

Wat een vast, variabel of dynamisch tarief is, staat bij vast, variabel of dynamisch. Wat er gebeurt met een lopend contract als de prijs verandert, staat bij energieprijs daalt: wat gebeurt er met je contract. De prijzen hierboven zijn gemiddelden en medianen, niet de prijs die jij betaalt.

Veelgestelde vragen

Wat was de gasprijs in 2022?

Het CBS rekende voor 2022 gemiddeld 0,85 euro per m3 aan leveringstarief, inclusief btw (0,75 euro exclusief btw). Dat is alleen het leveringsdeel van het gas. Het jaargemiddelde is het gemiddelde van twaalf maandcijfers en bevat zes maanden met 21 procent btw en zes maanden met 9 procent.

Wanneer was gas het duurst in de afgelopen jaren?

In de CBS-reeks vanaf 2021 is januari 2023 de hoogste maand: 2,00 euro per m3 leveringstarief, inclusief btw (onze afronding van 1,9961). Dat is niet wat huishoudens toen betaalden, want voor de eerste 1.200 m3 gold een prijsplafond van maximaal 1,45 euro per m3, inclusief belastingen en btw (CBS).

Is de gasprijs nu hoger dan vorig jaar?

Het CBS-leveringstarief was in september 2026 (voorlopig) 0,66 euro per m3 inclusief btw, tegen 0,63 euro in september 2025: onze eigen rekensom geeft ongeveer 5,6 procent erbij. De ACM-mediaan van het aanbod voor variabel steeg van 1,30 naar 1,49 euro per m3 (cijfers via de Consumentenbond, prijsbasis niet vermeld).

Wat is het verschil tussen de gasprijs van het CBS en van de ACM?

Het CBS meet het leveringstarief over nieuwe en bestaande contracten, de ACM kijkt volgens de Consumentenbond naar de prijzen in het midden van de aangeboden contracten, de mediaan. Het zijn twee verschillende maten, dus de getallen verschillen.

Bij EnergieSignaal krijg je een bericht als stroom goedkoop is. Zo werkt het.

Lees verder: Waarom gasprijs stijgt? De oorzaken in 2026.

Lees ook

EnergieprijzenWaarom gasprijs stijgt? De oorzaken in 2026

ContractenGascontract vast of dynamisch: wat past bij jou?