Vast energiecontract: wat staat vast en wat niet?

Een vast energiecontract betekent dat je tarief per kWh stroom en per m³ gas tot de einddatum gelijk blijft (ConsuWijzer). Stijgen de prijzen, dan betaal je niet meer; dalen ze, dan profiteer je er niet van. Wat er bij een vast energiecontract precies vaststaat, lees je hieronder, met de looptijden, de voor- en nadelen en wat opzeggen kost.

Wat is een vast energiecontract?

Een contract met een tarief dat voor bepaalde tijd gelijk blijft, bijvoorbeeld 1 of 3 jaar (ConsuWijzer). Je kiest de looptijd vooraf (Milieu Centraal). Volgens de ACM had in juli 2026 55% van de huishoudens een vast contract, 37% een variabel en 8% een dynamisch contract (13 augustus 2026, gecorrigeerd op 4 september 2026). De drie vormen naast elkaar staan in ons overzicht van een vast, variabel of dynamisch contract.

Wat staat er vast bij een vast energiecontract en wat niet?

Vast staat het tarief per kWh of m³. Andere kosten op je rekening kunnen tijdens de looptijd wel veranderen, bijvoorbeeld de belastingen of de netbeheerkosten (ConsuWijzer). Daarnaast rekent je leverancier vaste leveringskosten, die per leverancier verschillen (ConsuWijzer). Of die tijdens de looptijd vastliggen, staat niet op die pagina; zoek het in je contract na. Milieu Centraal waarschuwt ook dat het kale leveringstarief goedkoper lijkt dan het is: kijk naar de prijs met energiebelasting en btw erbij.

Mag je leverancier de vaste prijs tussentijds verhogen?

Volgens de ACM niet zomaar. Op 5 maart 2026 schreef ze dat leveranciers de prijs van een vast contract tussentijds niet mogen aanpassen. In augustus 2026 schreef ze dat de prijs voor levering in een vast contract alleen in uitzonderlijke gevallen mag veranderen. In haar brief aan leveranciers (gedateerd 3 augustus 2026) ziet de ACM vooralsnog alleen mogelijkheden bij systeembeheerkosten of overheidsheffingen, zoals energiebelasting en btw.

Over de CO2-heffing ETS-2 (start per 1 januari 2028) en de bijmengverplichting voor groen gas (volgens de ACM naar verwachting per 1 januari 2027; het wetsvoorstel is op 21 mei 2026 aan de Tweede Kamer aangeboden) schreef de ACM dat een prijswijzigingsbeding in vaste gascontracten “niet redelijk” is. Staat zo’n beding nog in lopende contracten, dan verzoekt de ACM leveranciers het te schrappen of niet meer te gebruiken. Meer over gas staat bij gascontract vast of dynamisch.

Hoe lang loopt een vast energiecontract: 1, 2 of 3 jaar?

Bij Milieu Centraal is dat een, twee of drie jaar. ConsuWijzer noemt 1 of 3 jaar als voorbeeld en de Consumentenbond 1, 3 of 5 jaar (bijgewerkt 3 juli 2026). Een wettelijk maximum vonden wij niet.

Volgens de Consumentenbond geeft een contract van 1 jaar zekerheid zonder dat je lang vastzit, en geeft een contract van 2 of 3 jaar langer zekerheid. Meer over de keuze tussen die looptijden staat bij 1 of 3 jaar vast energiecontract.

Wat zeggen de medianen van het aanbod over 1 jaar en meerjarig vast?

De Consumentenbond geeft geen vaste regel. Op haar pagina over het afsluiten staat zowel “soms lagere” als “meestal niet lager” dan bij 1 jaar. De cijfers van de ACM, via de Consumentenbond, laten voor gas twee verschillende jaren zien:

Bron: Consumentenbond, pagina gasprijs, bijgewerkt op 5 oktober 2026. Alleen gas, een mediaan van het aanbod; of belasting en btw erin zitten, staat niet op de pagina. Onze eigen rekensom: in september 2026 lag 2 of meer jaar vast 0,09 euro onder 1 jaar vast (1,51 min 1,60, ongeveer 5,6%); in september 2025 lag het 0,06 euro erboven (1,30 min 1,24, ongeveer 4,8%). Voor stroom meldt de Consumentenbond voor september 2026 een mediaan van € 0,29 per kWh bij variabel en bij 1-jarig vast en € 0,27 per kWh bij 2 of meer jaar vast (pagina prijs per kWh, bijgewerkt op 5 oktober 2026; of belasting en btw erin zitten, staat niet op de pagina).

Wat zijn de voor- en nadelen van een vast energiecontract?

Volgens Milieu Centraal:

• Voordeel: je weet tot het einde van het contract precies wat je betaalt voor stroom en gas, ook als de prijzen stijgen. Dat geeft rust.
• Nadeel: als de energieprijzen dalen, ga je niet minder betalen.
• Nadeel: je betaalt een boete als je eerder wilt overstappen.

De Consumentenbond noemt ook een loyaliteitsbonus: die krijg je alleen als je niet tussentijds opzegt, en pas aan het einde van de periode. Waarom een nieuw vast aanbod hoger kan uitkomen dan variabel, staat bij waarom een vast energiecontract duurder kan zijn.

Kun je nog een vast energiecontract afsluiten?

Ja: elke leverancier moet volgens de ACM altijd twee modelcontracten aanbieden, een variabel modelcontract en een modelcontract met een vast tarief voor 1 jaar. In maart 2026 stopten enkele leveranciers met het aanbieden van vaste contracten; een deel van hen bood ze inmiddels weer aan (ACM, 5 maart 2026). Een actueel overzicht per leverancier vonden wij niet.

Het modelcontract is volgens ConsuWijzer meestal niet het goedkoopste. Het variabele modelcontract mag sinds 2026 vier keer per jaar van tarief veranderen (Consumentenbond, 29 april 2026); het vaste modelcontract geldt voor één jaar. De ACM zag aangeboden vaste contracten in juli 2026 met 5 tot 11% stijgen ten opzichte van de maand ervoor; dat gaat over nieuwe aanbiedingen, niet over lopende contracten.

Wat gebeurt er als je vaste energiecontract afloopt?

Doe je niets, dan verandert je vaste tarief in een variabel tarief, en je leverancier laat je de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten (ConsuWijzer). Volgens de Consumentenbond hoeft dat niet voordelig te zijn. Zij adviseert vanaf twee maanden voor het einde naar een nieuw contract te kijken. Te vroeg overstappen kan een opzegboete kosten en een loyaliteitsbonus.

Bij EnergieSignaal houden we de stroomprijs voor je in de gaten. Wij sturen je een bericht als stroom goedkoop is, ook als je een vast contract hebt. Zo werkt het.

Kun je een vast energiecontract tussentijds opzeggen?

Ja, met een opzegtermijn van maximaal 1 maand, die voor alle energiecontracten geldt (ConsuWijzer, pagina gewijzigd 6 oktober 2026). Een opzegvergoeding betaal je alleen als het een contract voor bepaalde tijd is, de looptijd niet voorbij is en beide in je contract staan. Is de energie duurder geworden sinds je afsloot, dan betaal je niets, en aan het einde van de looptijd ook niet.

Wat weten we niet over de toekomst van vaste tarieven?

Een neutrale bron die zegt wanneer je een vast energiecontract het beste afsluit, vonden wij niet. De ACM schreef op 5 maart 2026 dat niet te voorspellen is hoe de markt zich de komende dagen en maanden ontwikkelt. Onze eigen lezing, geen bron: je koopt met een vast contract zekerheid, geen voordeel. Voorwaarden van je leverancier blijven leidend.

Veelgestelde vragen

Wat is een vast energiecontract?

Een contract waarin het tarief per kWh stroom en per m³ gas voor bepaalde tijd gelijk blijft, bijvoorbeeld 1 of 3 jaar (ConsuWijzer).

Wat staat vast bij een vast energiecontract?

Het leveringstarief per kWh of m³. Belastingen en netbeheerkosten kunnen tijdens de looptijd wel veranderen (ConsuWijzer, Milieu Centraal).

Wat is beter: 1, 2 of 3 jaar vast?

De Consumentenbond geeft geen vaste regel; ze schrijft zowel “soms lagere” als “meestal niet lager” tarieven voor 2 of 3 jaar dan voor 1 jaar.

Wat gebeurt er na afloop van mijn vaste contract?

Doe je niets, dan gaat je vaste tarief over in een variabel tarief. Je leverancier laat je de nieuwe tarieven minstens 30 dagen vooraf weten (ConsuWijzer).

Mag mijn leverancier de vaste prijs tussentijds verhogen?

Niet zomaar. Volgens de ACM mag de prijs voor levering in een vast contract alleen in uitzonderlijke gevallen veranderen; vooralsnog ziet zij alleen mogelijkheden bij systeembeheerkosten of overheidsheffingen.

Lees ook

ContractenWaarom is een vast energiecontract duurder?

ContractenOpzegvergoeding vast energiecontract: wanneer betaal je en hoeveel?