Slimme meter weigeren: wat mag, wat kost het en wat kan er gebeuren?

Een slimme meter weigeren mag. Een meter weigeren in het algemeen niet: de regels rond de verplichte digitale of slimme meter zijn sinds 1 januari 2026 strenger. Hieronder lees je welke keuzes je hebt, wat elke keuze betekent en wat een weigering kan kosten.

Drie keuzes die je hebt

Volgens de Rijksoverheid verlies je bij weigeren de diensten die de slimme meter mogelijk maakt, zoals sommige apps en slimme thermostaten, en geef je zelf jaarlijks je meterstanden door aan je netbeheerder.

Kies je een digitale meter, dan krijg je een meter zonder communicatiemodule. Kies je een slimme meter met uitlezen uit, dan hangt de meter er wel, maar geeft hij niets door. Volgens Netbeheer Nederland zet je het uitlezen uit door het aan je netbeheerder te melden, en Liander biedt daarvoor ook Mijn Liander. Het gevolg is in beide gevallen hetzelfde: jij geeft je standen door, en de maandoverzichten vervallen. Een voordeel is dat een meter geen extra kosten oplevert: de Consumentenbond meldt dat de huur gelijk blijft.

Mag je ook een digitale meter weigeren?

Het onderscheid is belangrijk, omdat veel koppen over weigeren de twee door elkaar halen. Volgens Kassa mag je niet weigeren dat je oude meter wordt vervangen. Wat je mag weigeren, is het type: je hoeft geen slimme meter te nemen. Er zijn drie uitzonderingen, bijvoorbeeld als vervangen technisch onmogelijk is volgens de netbeheerder.

Nee. Heb je nog een analoge draaischijfmeter, dan vraagt de Energiewet je mee te werken aan de vervanging. Je netbeheerder stuurt je een brief, en volgens Gaslicht heb je zes weken om een afspraak te maken. Dat is gratis. Meer over wat een slimme meter is en doet staat op onze pagina over de slimme meter. Maak je geen afspraak, dan meldt de netbeheerder dat bij de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI).

Drie misverstanden komen vaak terug. Eén: weigeren betekent niet dat je je oude meter mag houden. Twee: een slimme meter weigeren levert op zich geen dwangsom op, want de Rijksoverheid noemt een digitale meter uitdrukkelijk als alternatief. Drie: je kunt zonder communicatie, maar niet zonder meter. Radar (24 september 2024) schrijft dat je een digitale meter zonder communicatiemodule kunt vragen.

Wat is een dwangsom en hoe hoog is die?

In de media heet het vaak een boete, maar het gaat om een last onder dwangsom: een bedrag dat je moet betalen zolang je niet meewerkt. Volgens Keuze.nl en Gaslicht ziet het er zo uit:

De RDI controleert volgens die bronnen elke drie weken of je alsnog hebt meegewerkt. Het hogere bedrag voor zonnepaneelbezitters houdt rekening met het voordeel van een draaischijfmeter die achteruit draait bij teruglevering. Volgens Keuze.nl zijn dit geen maximumbedragen: bij blijvende weigering kan de toezichthouder opnieuw een dwangsom opleggen. Wij konden de bedragen niet op een pagina van de RDI zelf nalezen, dus controleer ze bij je netbeheerder als het zover komt.

Wat als je later toch een slimme meter wilt?

Heb je geweigerd en wil je later alsnog een slimme meter, dan mag de netbeheerder daar kosten voor rekenen. Zelf eerder aanvragen kost per netbeheerder verschillend, bijvoorbeeld € 64,44 bij Stedin en € 79,67 bij Enexis (juli 2026). Een vervanging op verzoek van de netbeheerder zelf is gratis.

Waarom weigeren mensen?

NOS noemt privacy als belangrijkste reden. Dat is begrijpelijk, ook omdat een onderzoek over meetafwijkingen voor vragen zorgde; wat dat onderzoek precies liet zien, lees je in is een slimme meter betrouwbaar? Een apart artikel gaat over privacy en je slimme meter. Voor huishoudens met zonnepanelen speelt ook geld mee. Volgens Keuze.nl kan een analoge meter tot het einde van salderen in 2027 tussen € 330 en € 845 per jaar schelen bij 3.000 kWh teruglevering. Een dwangsom van € 1.650 is dan hoger dan dat voordeel, schrijft Keuze.nl, en na 1 januari 2027 vervalt dat voordeel sowieso.

Wat kun je nu doen?

• Wil je geen uitlezing: kies een digitale meter, of laat het uitlezen uitzetten via je netbeheerder.
• Heb je een brief? Maak binnen zes weken een afspraak, dan kost het niets.
• Twijfel je over je gegevens: vraag je netbeheerder wat er wordt uitgelezen en bewaard.
• Wil je later toch een slimme meter? Reken dan op de kosten voor een versnelde plaatsing, tenzij je netbeheerder je zelf aanbiedt hem te plaatsen.

Lees ook

Slimme meterIs een slimme meter verplicht? Dit geldt er sinds 2026

Slimme meterAnaloge meter: hoe lang mag je hem nog houden?